کودهای زیستی: ترویج، توصیه و روشهای مصرف در محصولات کشاورزی
نویسندگان
1 عضو هیات علمی مؤسسه تحقیقات خاک و آب کشور
doi
10.22034/popsci.2022.308930.1133چکیده
توجه به موضوع امنیت غذایی و سلامت جامعه و اهمیت دادن به مصرف محصولات ارگانیک باعث افزایش استفاده از کودهای زیستی در دهههای اخیر شده است. کود زیستی فرآوردهای حاوی ریزجانداران مفیدی است که از طریق سازوکارهای مختلف، موجب افزایش رشد و تأمین عناصر موردنیاز گیاهان میشود. باکتریهای محرک رشد گیاه مانند سودوموناس و تثبیتکنندگان نیتروژن مولکولی مانند ریزوبیوم، ازتوباکتر و آزوسپیریلوم از مهمترین ریزجانداران مورداستفاده در تولید کودهای زیستی هستند. تولیدکنندگان عمده کودهای زیستی شامل اروپا، استرالیا، برزیل، کانادا، چین، هندوستان، روسیه و آمریکا هستند. در ایران نیز تولید و مصرف کودهای زیستی در دو دهه اخیر رونق یافته و درحالتوسعه است. تاکنون یک استاندارد واحد جهانی برای کنترل کیفی و مصرف کودهای زیستی تدوین نشده است با این حال در برخی کشورها ازجمله ایران استانداردها و دستورالعملهایی در این زمینه تدوین شده است. کودهای زیستی عمدتاً به شکلهای پودری، مایع و گرانول تولید میشوند. روش عمده مصرف کودهای زیستی برای اکثر محصولات کشاورزی به صورت بذرمال بوده با این حال غوطهورسازی بذر، نشاء، قلمه یا نهال نیز کاربرد دارد. کودآبیاری در سیستمهای آبیاری سطحی، قطرهای، بارانی و زیرزمینی نیز برای برخی از کودهای زیستی قابل استفاده است. برای استفاده در باغات، مصرف در خاک به صورت چالکود و یا کانال-کود توصیه میشود. محلولپاشی نیز برای بعضی از کودهای زیستی در محصولات زراعی و باغی قابل استفاده است.