بررسی زمینساخت فعال با استفاده از شاخصهای ژئومورفولوژی در البرز غربی و مرکزی
نویسندگان
1 استادیار گروه زمینشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه خوارزمی تهران
2 استادیار گروه زمینشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان
3 کارشناسی ارشد تکتونیک، دانشگاه خوارزمی تهران
4 استادیار گروه زمینشناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران
5 کارشناس ارشد تکتونیک، دانشگاه خوارزمی تهران
doi
10.22034/gmpj.2020.245542.1207چکیده
هدف از این مطالعه بررسی فعالیت زمینساختی اخیر در حوضههای آبریز طالقان- الموت و بخشی از حوضههای آستانه و منجیل با استفاده از هفت شاخص ژئومورفولوژی میباشد. گستره مورد بررسی در البرز غربی و مرکزی واقع شده است. جهت انجام این پژوهش از نقشههای زمینشناسی، مدل رقومی ارتفاعی، تصاویر ماهوارهای و نرمافزار ArcGIS جهت استخراج ساختارهای اصلی منطقه، آبراههها و زیرحوضهها استفاده شده است و سپس به محاسبه شاخص پرداخته شد و برای هر شاخص نقشه پهنهبندی تهیه گردید. در نهایت سطح فعالیت زمینساختی کل بر مبنای شاخص زمینساخت فعال نسبی (Iat) به دست آمد و ردهبندی شد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان میدهد که به طور کلی فعالیت زمینساختی نسبی اخیر منطقه بالا و بسیار بالاست که به دلیل فعالیت گسلهای سفیدخانی، طالقان، الموترود- شاهرود، خشچال، انگول، جیرنده، رودبار، بخشهایی از گسلهای خارخون و بلوکان، بخش شرقی پهنه گسلی منجیل و گسلهای واقع در شرق منطقه میباشد. در حدود 35 درصد (1748 کیلومتر مربع) از گستره مطالعاتی فعالیت زمینساختی بسیار بالا و حدود 53 درصد (2684 کیلومتر مربع) فعالیت زمین-ساختی بالا را دارا میباشد. محاسبه کمی شاخصهای ریختسنجی و تجزیه و تحلیل آنها با ساختارهای واقع در منطقه، زمین لرزههای رخ داده، لندفرمهای مختلف و شواهد صحرایی مانند گسلش در واحدهای کواترنری، کجشدگی واحدهای پادگانه آبرفتی، تنگدرهها و سطوح مثلثی فعالیت نو زمینساختی اخیر این منطقه را تایید میکند و نشانگر صحت نتایج حاصل از این پژوهش میباشد. پیشنهاد می-شود از ساخت و ساز در حریم گسلهایی که در این مطالعه فعال شناخته شدهاند، جلوگیری شود.
