تأثیر تغییرات اقلیمی بر امنیت و ثبات در خاورمیانه

نویسندگان

1 دانشیار، روابط بین‌الملل، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

2 استاد، روابط بین‌الملل، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

3 دانشجوی دکتری، روابط بین‌الملل، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

4 استادیار ، روابط بین‌الملل، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

doi
10.30479/psiw.2025.21962.3413
چکیده

تغییرات اقلیمی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین چالش‌های قرن ۲۱، تأثیرات عمیقی بر امنیت و ثبات منطقه‌ای در خاورمیانه داشته است. هدف پژوهش حاضر بررسی چگونگی تأثیر تغییرات اقلیمی بر امنیت منطقه خاورمیانه و نقش این پدیده در تشدید بحران‌های ژئوپلیتیکی، افزایش تنش‌های میان کشورها و گروه‌های غیردولتی و همچنین بی‌ثباتی اجتماعی می­باشد. پرسش اصلی پژوهش این است که چگونه تغییرات اقلیمی موجب افزایش تنش‌ها و بی‌ثباتی در خاورمیانه شده است؟ فرضیه مطرح شده این است که تغییرات اقلیمی، از طریق تأثیرگذاری بر منابع طبیعی، افزایش رقابت بر سر منابع آب و انرژی، و تشدید بحران‌های انسانی، موجب ناپایداری سیاسی و امنیتی در منطقه شده است.روش پژوهش کیفی با رویکری تحلیلی- تبیینی می­باشد. داده­ها نیز از منابع کتابخانه­ای و اینترنتی جمع ­آوری شده است.یافته­ها نشان می‌دهد که کاهش منابع آبی، مهاجرت‌های اقلیمی، و رقابت بر سر منابع طبیعی، زمینه‌ساز افزایش درگیری‌ها و افراط‌گرایی در خاورمیانه شده است.نتایج پژوهش تأکید می‌کند که برای کاهش اثرات تغییرات اقلیمی بر امنیت منطقه‌ای، همکاری‌های چندجانبه، مدیریت پایدار منابع و اجرای سیاست‌های اقلیمی کارآمد ضروری است.