بازسازی بومسازگانی: رهیافتی اثربخش در دستیابی به پایداری شهری
نویسندگان
1 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکاه فردوسی مشهد
2 دانشجوی کارشناسی ارشد آموزش محیط زیست، گروه مدیریت، برنامهریزی و آموزش محیطزیست، دانشکده محیطزیست، دانشگاه تهران
doi
10.22034/popsci.2022.328154.1160چکیده
پس از انقلاب صنعتی، تخریب گسترده محیطزیست دغدغهای را در میان نخبگان محیطزیستی به وجود آورد تا به ارائه راهکارهایی برای بازگرداندن بومسازگانهایی تخریب شده به وضعیت مطلوب و یا پیش از تخریب بپردازند. هدف پژوهش حاضر، تبیین مفهوم بازسازی بومشناختی (احیای اکوسیستمی) در سطح بومسازگان (اکوسیستم) و تشریح پیوند آن با توسعه پایدار شهری است. در پژوهش حاضر از روش مرور و تحلیل اسنادی بهره گرفته شد. یافتهها حاکی از آن بود که با نگرش بومسازگانی به تاثیرات بازسازی بومسازگانی بر شهرها، میتوان آنها را در دو مقیاس "سیمای سرزمین در مقیاس شهر" و "شهر به عنوان بخشی از یک بومسازگان یکپارچه" بررسی نمود. در هر دو مقیاس، بازسازی بومشناختی موجب بازسازی و توسعه پایداری شهری میگردد؛ اما به طور کلی میتوان گفت خصوصا در شرایطی که شهر به عنوان بخشی از بومسازگانی کلان مدنظر قرار گیرد و بازسازی در مناطقی که پتانسیل و تنوع بالای حیات دارند مثل مناطق حفاظت شده اتفاق بیافتد، شهر شاهد اثرات مثبت بیشتری خواهد بود. در برنامههای مدیریتی و همچنین اسناد فرادست کلان شهر مشهد دیدگاه بومسازگانی به تازگی مورد توجه قرارگرفته است. در این مطالعه به مواردی از برنامههای بازسازی بوم شناختی در راستای اسناد فرادست و در جهت دستیابی به توسعه پایدار در این کلانشهر اشاره و پیشنهاداتی کاربردی در این مسیر ارائه شده است. نتایج پژوهش حاضر در قالب مدل مفهومی "بازسازی بومسازگانی و پایداری شهری" ارائه شد تا نشان دهد چگونه بازسازی بومسازگانی پیشبایست و لازمه تحقق پایداری شهری است.