فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برنامه‌های رایانه‌ای به دلیل اهمیتی که در زندگی روزمره انسان کنونی دارد و به سبب تلاش و هزینه‌ای که برای تولید آن می‌شود، نیازمند حمایت حقوق مالکیت فکری است؛ با این حال، امروزه جنبش‌هایی به وجود آمده‌ است که دسته‌ای از این برنامه‌ها را از شمول نظام اقتصادی مالکیت فکری خارج و به صورت متن‌باز منتشر می‌کند. این جنبش‌ها معتقد به آزادی کاربران در توسعه نرم‌افزار و بهره‌برداری از آن هستند و از این رو، درون نرم‌افزار شروط قراردادی هست که بهره‌بردار از برنامه با به کارگیری آن، قرارداد را می‌پذیرد و در تغییر نرم‌افزار و انتشار آن، ملزم به آن شروط است. برخی دادگاه‌های خارجی، این‌گونه نرم‌افزارها را درون نظام مالکیت فکری جای می‌دهند و تابع احکام آن می‌دانند، اما بیشتر حقوق‌دانان این حمایت‌ها را تابع نظام قراردادها به شمار می‌آورند. این نوشتار بر اساس مبانی حقوق ایران، مشروعیت انعقاد این نوع قراردادها را و این‌که در کدام دسته از قراردادهای سنتی قرار می‌گیرد، مورد بررسی قرار می‌دهد. یافته تحقیق، احراز صحت چنین قراردادهایی با لحاظ احکام خاص خود است.