لزوم سیاستگذاری آیندهپژوهانه علم و فناوری در حوزه آب کشور
نویسندگان
1 استادیار آیندهپژوهی و مدیرگروه مطالعات آینده علم و فناوری مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، ایران، تهران
doi
10.22034/popsci.2022.293985.1107چکیده
تحقق سیاستهای حوزه آب نیازمند تامل و بازنگری در الزامات علم و فناوری با نگاه آیندهپژوهانه است. از این رو ایجاد هرگونه تغییر در حوزه مسائل آب، نیازمند تغییر الگوی مصرف ، آموزش و پژوهش، تولید و انتقال فناوری مناسب و نوآورانه است. دراین راستا توسعه پایدار، تنظیم و ساماندهی تعامل انسان و محیط و تعامل انسان با انسان را در برمیگیرد. همچنین، یکی از مهمترین ویژگیهای قرن حاضر محوریت یافتن «آموزش» در گفتمانهای توسعه در کشورهای جهان و سرمایهگذاری وسیع کشورها در آموزش بهعنوان قدرتمندترین ابزار تحقق توسعه پایدار در حوزه آب است. از این رو هدف پژوهش حاضر، ارایه چارچوب سیاستگذاری علم و فناوری حوزه آب کشور با نگاه آیندهپژوهانه است. روش انجام این پژوهش زمینهای بوده و از لحاظ راهبردی دارای رویکردی کیفی و با توجه به هدف، پژوهشی کاربردی است. برای گردآوری دادهها از ترکیبی از روشهای اسنادی (مطالعات کتابخانهای) و مصاحبه با خبرگان بهره گرفته شده است. به منظور تجزیه و تحلیل دادهها نیز از روش «نظریه داده بنیاد» با رویکرد «طرح کلاسیک» گلیسر استفاده شده است. نتیجه تحلیل دادهها طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی، منتج به شناسایی 58 گزاره مقولهای، 19 مقوله و هفت دسته مقوله شد. این دسته مقولهها شامل توجه به تغییر اقلیم، نظام فرهنگی، گسترش رشتههای بین رشتهای در حوزه آب، اقتصاد نوآوری در حوزه آب، فناوریهای آب، آموزشهای نیروی انسانی کارآمد و گسترش آموزشهای عمومی جهت افزایش سطح دانش جامعه درباره محیط زیست و موضوع آب است.