مقایسة زیستپالایی فلزات سنگین توسط گونههای چوبی مورد استفاده در جنگلداری شهری سنندج
نویسندگان
1 استادیار، گروه جنگلشناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه جنگلشناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج
doi
10.22092/ijfpr.2013.3819چکیده
زیست پالایی گیاهی امروزه به عنوان یکی از ارزانترین، پاکترین و کاربردیترین روشها برای کاهش آلودگی فلزات سنگین محیطزیست شناخته شده است. در تحقیق حاضر، بهمنظور بررسی توان زیست پالایی گونه های چوبی مورد استفاده در جنگلداری شهری سنندج، میزان انباشت برخی فلزات سنگین از قبیل سرب، روی، کادمیوم و منگنز در برگ گونههای چنار شرقی، نارون، زبانگنجشک، سرو خمرهای و کاج سیاه کاشته شده در مرکز شهر سنندج (بهعنوان منطقة آلوده) و محوطة دانشگاه کردستان (بهعنوان منطقة شاهد) اندازهگیری شد. همچنین تأثیر این فلزات روی برخی از شاخصهای فیزیولوژیکی گونههای مذکور مورد بررسی قرار گرفت. برای انجام این کار از آزمایش فاکتوریل بر پایة طرح کاملاً تصادفی با دو عامل مکان در دو سطح (منطقة آلوده و منطقة شاهد) و عامل نوع گونه در پنج سطح (سرو خمرهای، کاج سیاه، زبانگنجشک، نارون و چنار شرقی) با پنج تکرار استفاده شد. تجزیه و تحلیل دادههای جمعآوری شده توسط نرمافزار SPSS انجام شد و از آزمون چنددامنهای دانکن برای مقایسة میانگینها استفاده شد. نتایج نشان داد که انباشت سرب، روی و کادمیوم در برگ بیشتر گونهها در منطقة آلوده با اختلاف معنیداری در سطح 95 درصد بیشتر از منطقة شاهد بوده است. در منطقة آلوده بیشترین مقدار انباشت سرب و کادمیوم در سرو خمرهای، روی در زبانگنجشک و منگنز در نارون مشاهده شد. در مقایسه منطقة آلوده با منطقه شاهد، در همه گونهها مقدار کلروفیل کمتر، ولی مقدار پرولین بیشتر از منطقة شاهد بود. همچنین بیشترین مقدار کلروفیل در برگهای چنار شرقی و اسید آمینه و پرولین در نارون مشاهده شد.
