بررسی خطر وقوع بیابانزایی با استفاده از شاخصهای طیفی در محدودهی پیرامونی دریاچهی ارومیه
نویسندگان
1 استاد گروه ژئومورفولوژی، دانشگاه تبریز
2 استاد گروه ژئومورفولوژی دانشگاه تبریز
3 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی دانشگاه تبریز.
doi
10.22034/gmpj.2020.122206چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی وقوع بیابانزایی در محدودهی پیرامون دریاچهی ارومیه انجام شده است. بدین منظور در ابتدا، تصاویر ماهوارهی سنتینل-2 با استفاده از نرمافزار QGIS مورد پیش پردازش قرار گرفته و پس از انجام تصحیحات اتمسفری، اقدام به استخراج شاخصهای طیفی نشانگر بیابانزایی (پوشش گیاهی تفاضلی نرمال شده (NDVI)، آلبدوی سطحی، میزان نمناکی (Wetness)، ضریب روشنایی (Brightness)، میزان سبزینگی (Greenness) شد. پس از استخراج شاخصهای طیفی مذکور و در جهت شناسایی مناسبترین زوج شاخصهای طیفی، میزان همبستگی و رابطهی رگرسیونی موجود بین شاخصهای مورد مطالعه با استفاده از تحلیلهای آماری صورت پذیرفته در نرمافزارSPSS(22) بررسی شد. بر طبق نتایج حاصل، میزان همبستگی برای زوج شاخص (میزان سبزینگی - ضریب روشنایی (برابر با 9/4- و برای زوج شاخص (میزان نمناکی - ضریب روشنایی) برابر با 33/0- میباشد. در مرحلهی بعد نقشهی خطر بیابانزایی بر اساس دو زوج شاخص مذکور تهیه و با استفاده از الگوریتم Jenks Natural Break در محیط نرمافزار ARC-GIS 10.6 در پنج کلاس خطر شدید، نسبتا شدید، متوسط، ضعیف و بدون خطر بیابانزایی، طبقهبندی شد. نتایج نشان داد که 89/9 درصد از کل مساحت محدودهی مورد مطالعه در کلاس خطر شدید، 60/30 درصد در کلاس خطر نسبتا شدید، 48/37 درصد در کلاس خطر متوسط، 42/12 درصد در کلاس خطر ضعیف و 61/9 درصد در کلاس خطر بدون بیابانزایی قرار دارد. نتایج به دست آمده با استفاده از مشاهدات میدانی و ماتریس خطا (Confusion Matrix using Ground truth ROI) ارزیابی و با کسب ضریب کاپا 95/0 و درجهی صحت 51/90 درصد مورد صحتسنجی قرار گرفت.