استفاده از روشی نوین در طبقهبندی چشم اندازهای ارضی در پهنة سرزمینی ایران
نویسندگان
1 استاد مدعو گروه سیستم اطلاعات مکانی و مخاطرات محیطی، واحد لنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.
2 استادیار گروه سیستم اطلاعات مکانی و مخاطرات محیطی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لنجان، اصفهان، ایران
doi
10.22034/gmpj.2021.236189.1189چکیده
بخشی از مطالعات ژئومورفولوژی مختص شناسایی و تفکیک خودکار، نیمه خودکار و ارائة سیستمهای طبقهبندی واحدهای فرمی زمین در مقیاسهای مختلف است. هر یک از سیستمهای چشمانداز ارضی، خود در برگیرندة تعدادی واحدهای کوچکتر یا لندفرم میباشند. برخی روشها در مقیاس شناسایی و تفکیک لندفرمها عمل نموده و برخی به تفکیک و طبقهبندی چشماندازه مبادرت نمودهاند. تفکیک چشماندازهای ارضی در طیف گستردهای از مطالعات ژئومورفولوژیک همچون تهیة نقشههای ژئومورفولوژی، ارزیابیها و پهنهبندی پتانسیلهای محیطی در زمینة ژئوتوریسم، بهرهبرداری از محیط و توسعة پایدار، جغرافیای اقتصادی، ارزیابی مخاطرات محیطی، تنظیم سند آمایشی کشور و بسیاری بخشهای دیگر به طور مستقیم و غیر مستقیم دارای کاربرد است. در این پژوهش سعی شده است که یک سیستم نوین در طبقهبندی چشماندازهای ارضی ارائه شود، که قابلیت تفکیک و طبقهبندی چشماندازهای ارضی را با استفاده از مدل رقومی ارتفاعی و با در نظر گرفتن سادگی، داشته باشد. بدین منظور از مدل رقومی ارتفاعی سه مولفة ارتفاع، شیب و انحنای تانژانتی، پلان و نیمرخ، استخراج گردید، از میانگین این سه انحنا، انحنای متوسط استخراج گردید و این سه مولفه مبنای طبقهبندی چشماندازهای اراضی قرار گرفت. در گام بعدی هر یک از سه مولفة فرمشناسی فوق الذکر، بر اساس 5 روش آستانهگذاری فواصل هندسی، چارکی، شکستهای طبیعی، انحراف معیار (باند اول تا چهارم) و روش میانگین وزنی به دو بخش تفکیک گردید. سپس هر سه مولفه با یک سیستم ترکیبی، کد گذاری و عرصة سرزمین ایران به 8 واحد چشمانداز ارضی طبقهبندی گردید و نتایج به صورت نقشههای پهنهای ارائه و تحلیل گردید.