چارچوببندی زیست فناوری کشاورزی در خبرگزاریهای جمهوری اسلامی ایران: یک مطالعه قیاسی
نویسندگان
1 استادیار، گروه ارتباطات علم و فناوری، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و ارتباطات، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران
doi
10.22034/popsci.2021.288359.1093چکیده
انسانها نسبت به خرید و مصرف محصولات تراریخته یا کشت بذرهای اصلاح ژنتیکی شده مواضع متفاوتی دارند. عوامل مختلفی بر موضعگیری آنها و تصمیماتشان درباره زیست فناوری کشاورزی اثر دارند که رسانهها یکی از آنها هستند. رسانهها با برجسته کردن برخی ابعاد این فناوری و پنهان کردن سایر ابعاد آن، تلاش میکنند که شناخت خاصی را در مخاطب پدید آورند. ویژگی مخاطرهآمیز محصولات اصلاح ژنتیکی شده برای انسان و محیط زیست، اهمیت تصمیمگیری آگاهانه را بیشترمیکند. از اینرو مقاله حاضر با استفاده از روش تحلیل محتوا به شناسایی چارچوبها به شیوه قیاسی، برجستهسازی و لحن اخبار زیست فناوری کشاورزی در سه خبرگزاری مهم ایران پرداخته است. یافتهها نشان میدهند که تنها 4.12 % از اخبار مورد مطالعه در بازه زمانی این تحقیق درباره زیست فناوری کشاورزی هستند و بقیه به زیست فناوری پزشکی مربوطند. کشمکش، تجویز سیاسی و ارزیابی، ایمنی و بهداشت، سه چارچوب اصلی در این خبرگزاریها هستند. نظر به اینکه اغلب این اخبار درباره زیرساختها و زیست فناوری کشاورزی همچون حوزه مطالعاتی در حال رشد هستند، اغلب آنها با لحن مثبت تدوین شدهاند. در نتیجه، خبرگزاریهای مورد مطالعه با برجسته کردن تضاد میان گروههای مختلف درباره ابعاد گوناگون زیست فناری کشاورزی، ارائه راهحل برای حل تضادها، و اثرات و پیامدهای بهداشتی آن به جهتدهی افکار عمومی پرداختهاند.
