تبیین جایگاه روششناسی اثباتی و فرااثباتی در مخاطرات ژئومورفولوژیک (مورد: پهنه بندی مخاطرات ریزش سنگ در آزادراه رودبار- رستمآباد)
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور.
2 استادیار بخش جغرافیا، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز.
3 دانش آموخته دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه خوارزمی، تهران
doi
10.22034/gmpj.2020.109534چکیده
در عصر کنونی، ضرورت اجتناب ناپذیر توسعه سیستمهای انسانی مانند توسعه شهرها، حمل و نقل و... از یکسو و تاکید بر کاهش مخاطرات از سوی دیگر، مسیر دانش ژئومورفولوژی را به سمت ارزیابی و تفسیر واکنش ژئوسیستمها به تغییرات آنتروپوژنیک رهنمون ساخته است. این نوشتار با این هدف، به کمک دو نوع روششناسی اثباتی و فرااثباتی ، کوشش دارد نتایج کمّی حاصل از روششناسی اثباتی را از طریق تفسیر نقشه در سطوح مختلف هرمنوتیک، به سمت میانرشتهای و کاربردیتر شدن سوق دهد. در این پژوهش ابتدا در بخش کمّی- اثباتی با استفاده از فرایند تحلیل شبکه و تعیین معیارهای پیشنهادی در وقوع ریزشسنگ، این معیارها در دو خوشه اصلی مخاطرات طبیعی و زیست محیطی شامل میزان شیب، جهت شیب، کاربری اراضی، بارش سالیانه، فاصله از گسل، شبکه ارتباطی، آبراهه و لیتولوژی دسته بندی شد. در مرحله بعد با تهیه لایههای اطلاعاتی از عناصر فوق و ارزشگذاری آنها در قالب مدل تحلیل شبکه در محیط GIS مورد تحلیل قرار گرفت و نقشه نهایی مخاطرات ریزش با درجات کم، متوسط و بالا تعیین شد. در گام پایانی به کمک روششناسی فرااثباتی به منظور کاربردی شدن و فهم یافتهها، نقشه خروجی ریزش سنگ، در سطوح هرمنوتیک متن و ذهن فعال و غیرفعال مورد تفسیر قرار گرفت. همچنین نمونهای تفسیر از عینک دیگر کارشناسان علوم جغرافیایی با هدف میانرشتهای شدن، طی مصاحبه مورد بررسی قرار گرفت. تا بتوان تصمیمگیری واقع بینانهتری با تبدیل نمودن متنها و نقشههای غیرفعال به فعال در زمینه پایداری محیط در برابر فرمها و فرایندهای سطح زمین به دست آورد.
