ارزیابی وضعیت مورفولوژیکی رودخانه طالقان در بازه زمانی 2006 تا 2016
نویسندگان
1 استاد گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی
2 دانشیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی.
3 دانشجوی دکتری مخاطرات ژئومورفولوژیک، دانشگاه محقق اردبیلی.
4 دانشیار ژئومورفولوژی، دانشکده علوم جغرافیائی، دانشگاه خوارزمی.
doi
10.22034/gmpj.2020.109535چکیده
رودخانه طالقان یکی از منابع مهم آب در آبیاری محصولات کشاورزی دشت قزوین محسوب میشود. احداث سد طالقان، استقرار جمعیت در حاشیه این رودخانه و تغییر کاربری زمین باعث شده تا بازههایی از این رودخانه دچار تغییراتی شود؛ بهطوریکه هیچگونه آگاهی از وضعیت مورفولوژیک این رودخانه وجود ندارد تا بتوان با آگاهی از آن نسبت به احیاء این رودخانه اقدام نمود.این تحقیق به ارزیابی ژئومورفیک رودخانه طالقان در بازههای زمانی (2016–2006) میپردازد. برای این منظور از 32 شاخص تحت عنوان اندیکاتورهای فشار (PI) و تغییر/روند تعدیل کانال (AI) در شش بازه از رودخانه طالقان در قالب روش rMQI استفاده شد. مطالعات انجامشده برای سال 2006 نشان داد که بازههای 2، 5 و 6 دارای کیفیت بسیار ضعیف و بازههای 1، 3 و 4 دارای کیفیت متوسط هستند. درحالیکه در سال 2016 بازههای 1، 2، 4، 5 و 6 کیفیت بسیار ضعیفی دارند و بازه 3 رودخانه دارای کیفیت ضعیف ازلحاظ کیفیت مورفولوژیک هست. نتیجه این پژوهش نشان داد که رودخانه طالقان در تمامی بازهها اصلاً وضعیت خوبی ندارد که این نشاندهنده وضعیت بد و بحرانی این رودخانه است. با توجه به تغییرات کاربری اراضی گسترده که در کرانههای این رودخانه رخداده است، به نظر میرسد راهکارهایی از قبیل جلوگیری از تخریب کاربری اراضی در بالادست حوضه و حافظت از پوشش گیاهی طبیعی و توسعه آن از بهترین راهکارها باشد.