ارزیابی حساسیت‌پذیری زمین‌لغزش در بخشی از شمال شهر تهران

نویسندگان

1 دانشیارگروه محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

doi
10.22034/hyd.2025.67496.1794
چکیده

زمین‌لغزش‌ها باعث از دست رفتن جان انسان‌ها، خسارت مالی و تخریب زیرساخت‌ها می‌شوند. توسعه منطقه مسکونی تهران بر روی شیب‌های تند شمال شهر تهران خطراتی مانند زمین‌لغزش را افزایش داده است. هدف این تحقیق تهیه نقشه حساسیت‌پذیری زمین‌لغزش با استفاده از رگرسیون لجستیک در شمال شهر تهران است. ابتدا نقشه زمین‌لغزش‌های منطقه تهیه شد. بعد از طبقه‌بندی، نقشه‌های عوامل موثر و نقشه زمین‌لغزش‌ها در محیط GIS روی هم انداخته شده و تراکم زمین‌لغزش‌ها در هر یک از طبقات محاسبه شد. مدل رگرسیون لجیستیک برای تهیه نقشه حساسیت‌پذیری زمین‌لغزش استفاده شد. با استفاده از این مدل وزن نقشه‌ها محاسبه شد و با جمع نقشه‌های وزنی نقشه نهایی حساسیت به دست آمد. منحنی ROC و سطح زیر این منحنی برای ارزیابی دقت مدل‌ استفاده شد. میزان سطح زیرمنحنی برای رگرسیون لجیستیک 819/0 به‌دست آمد که با توجه به استاندارد ارائه شده این مدل در طبقه خیلی خوب قرار می‌گیرد. نتایج نشان داد حدود 27 درصد از مساحت منطقه در طبقه حساسیت زیاد و خیلی زیاد قرار دارد که نشان می‌دهد که این منطقه به شدت در معرض خطر زمین‌لغزش است و توجه به این پدیده ضروری است. نتیجه این تحقیق می‌تواند ابزاری برای توسعه زیرساخت‌ها، برنامه‌ریزی استفاده از زمین و ساخت جاده باشد. توصیه می‌شود سازمان‌هایی مانند منابع طبیعی، محیط زیست و راه و شهرسازی در صورت نیاز به هرگونه توسعه در منطقه، این نقشه را به عنوان یکی از نقشه‌های پایه در بحث ناپایداری دامنه در نظر بگیرند تا از افزایش بیشتر زمین‌لغزش در این منطقه جلوگیری شود.