ارزیابی کیفیت مورفولوژیکی رودخانه خرم رود، مطالعه موردی: بخش بالایی و پایینی شهر خرم آباد، استان لرستان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، گروه جغرافیای طبیعی ، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران
2 دانشیار گروه جغرافیای طبیعی ، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران.
doi
10.22034/hyd.2025.66489.1788چکیده
رودخانه خرم رود در طی چند دهه گذشته بهطور چشمگیری تحت تأثیر تغییرات اساسی هم در سطح حوضه و هم در داخل کانال قرار گرفته است. این رودخانه به دلیل واقع شدن در منطقه پرجمعیت خرم آباد و همجواری روستایی زیادی با این جریان، تغییرات در آن میتواند منجر به از دست دادن زمین های کشاورزی، آسیب پذیری زیرساخت ها و ساختمان های مجاور آن شود. در واقع اثرات فرایندهای ژئومورفیک (رسوبگذاری در بستر، گسترش کانال، فرسایش کرانه ها و...) این رودخانه به دلیل قرارگیری در منطقه کوهستانی میتواند از طغیانهای آن مهمتر باشد. شناخت وضعیت مورفولوژیکی این رودخانه میتواند باعث افزایش آگاهی نسبت به احیاء آن شود.این تحقیق به منظور ارزیابی کیفیت مورفولوژی خرم رود با استفاده از روش rMQI در طی دوره زمانی 2025-2006 انجام شد. نتایج نشان داد که کیفیت رودخانه خرمرود در بخش اول(95/63درصد) و بخش جنوبی(65/57 درصد) کیفیت مورفولوژیکی ضعیفی دارد. علاوه براین نتایج نشان داد، در بخش اول از 6 بازه مورد مطالعه بازههای 1-3 و 4 در کلاس ضعیف و بازههای 5 و6 در کلاس خیلی ضعیف قرار دارند. نتایج حاصل از ارزیابی 7 بازه مورد بررسی در بخش دوم نشان داد که تنها بازه 4 کیفیت متوسطی دارد و بازههای دیگر(1-2-3-5-6-7) در کلاس کیفیت مورفولوژی ضعیف قرار دارند. همچنین نتایج پژوهش نشان داد که رودخانه خرمرود دچار شرایط شکنندهای شده و به نظر میرسد با توجه به تداوم این شرایط و در برخی از موارد با تشدید شاخصهای فشار وضعیت این رودخانه را حادتر کند.