تأثیر خصوصیات فیزیکی خاک و سطح آب زیرزمینی بر وضعیت کمی و کیفی صنوبرکاری های غرب استان گیلان (مطالعه موردی: منطقه گیسوم)

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان

2 استادیار، دانشکده منابع طبیعی، مجتمع آموزش عالی بهبهان

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد جنگل‌داری، دانشگاه گیلان

4 استادیار، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان

doi
10.22092/ijfpr.2012.6099
چکیده

این تحقیق به منظور بررسی تأثیر خصوصیات فیزیکی خاک و سطح آب زیرزمینی بر صنوبرکاریها انجام شده است. برای انجام این تحقیق، قطعات صنوبرکاری 203 و 213 سری 2 گیسوم واقع در بخش جلگه‌ای غرب استان گیلان، به دلیل وجود اختلافات ظاهری در خصوصیات کمی و کیفی درختان آنها انتخاب شدند. با استفاده از روش نمونه‌برداری تصادفی سیستماتیک، قطعات نمونه پیاده و در داخل هر کدام از آنها همزمان با برداشت خاک از دو عمق کمتر از 20 و 20 تا 40 سانتی‌متر، مشخصه‌های کمی و شادابی درختان موجود نیز مورد بررسی قرار گرفتند. برای مطالعه دقیق‌تر بخش‌های عمیق خاک، یک پروفیل در هر یک از مناطق حفر شد. همچنین به منظور بررسی عمق سفره آب زیرزمینی اقدام به حفر چالک توسط اوگر گردید. مقایسه و بررسی آماری خصوصیات فیزیکی خاک، مشخصه‌های درختان و عمق سفره آب زیرزمینی دو قطعه مورد بررسی با استفاده از آزمون‌های آماری نشان داد که خصوصیات کمی و کیفی درختان موجود در هر دو قطعه مورد بررسی دارای اختلافات معنی‌داری می‌باشد و صنوبرهای قطعه 213 از این جهت دارای وضعیت مطلوبتری نسبت به درختان قطعه 203 می‌باشند. نتایج آزمایشهای فیزیکی بخش‌های سطحی و تحتانی خاک بیانگر وجود اختلاف معنی‌دار در برخی از این خصوصیات در بین دو قطعه مورد مطالعه بود. نتایج بررسی ماهانه عمق سفره آب زیرزمینی نشان‌دهنده بالا بودن سطح آب در قطعه 203 در اغلب ماه‌های سال می‌باشد. از برآیند این تحقیق معلوم می‌شود که توده‌های صنوبر بر روی خاک‌های با بافت سبک‌تر، سفره آب زیرزمینی پایین‌تر و تهویه و نفوذپذیری بهتر دارای وضعیت بهتری می‌باشند و از رشد مطلوبتری برخوردارند. از این رو با توجه به اهمیت و ارزش اقتصادی صنوبرکاریها و تأثیر خاک در رشد و کیفیت آنها، مطالعه و بررسی خاک جهت انتخاب منطقه مناسب صنوبرکاری امری ضروری به نظر می‌رسد.