شبیه سازی آتش سوزی سطحی به منظور بررسی سرعت گسترش آن در جنگل آمیخته پهن برگ

نویسندگان

1 استادیار، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد جنگل‌داری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

doi
10.22092/ijfpr.2012.6100
چکیده

آتش به‌عنوان پدیده‌ای طبیعی همواره اکوسیستم‌های جنگلی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. گرمایش جهانی و تأثیر آن در طولانی شدن فصل خشک به همراه تجمع لاشبرگ سبب تشدید اثرهای آتش‌سوزی در اکوسیستم‌های جنگلی می‌شود. جنگلهای هیرکانی ایران اغلب تحت تأثیر آتش‌سوزیهای طبیعی و عمدی هستند. این پژوهش به منظور بررسی سرعت گسترش آتش‌سوزی سطحی و عوامل مؤثر بر آن در جنگل آمیخته طبیعی چلمردی استان مازندران انجام شد. سرعت گسترش آتش در شرایط مختلف از طریق شبیه‌سازی سرعت‌های مختلف باد (از یک تا 16متر بر ثانیه)، طبقات شیب (از صفر تا 90 درصد)، نوع لاشبرگ (بلندمازو، ممرز، انجیلی، راش و پلت) و ضخامت آن (از یک تا 8 سانتی‌متر) مورد اندازه‌گیری قرار گرفت. نتایج نشان داد که با افزایش سرعت باد، سرعت آتش‌سوزی سطحی به‌طور تصاعدی افزایش یافته است. همچنین افزایش شیب سبب تسریع در گسترش آتش‌سوزی سطحی شده است. یافته‌های این تحقیق حکایت از آن دارد که با افزایش ضخامت لاشبرگ تا ٤ سانتی‌متر سرعت آتش‌سوزی سطحی افزایش و از آن به بعد کاهش می‌یابد. نوع لاشبرگ تأثیر زیادی بر سرعت گسترش آتش‌سوزی سطحی دارد. به‌طوری که برگهایی با ضخامت کم (راش) و پهنای زیاد (پلت) با خم شدن سریع خود باعث تسهیل انتقال آتش به لاشبرگ‌های مجاور شده و سرعت آتش‌سوزی را افزایش می‌دهند و برگ‌هایی با ضخامت بیشتر (بلندمازو) و کوچکتر (ممرز) به دلیل عدم انتقال سریع آتش به لاشبرگ‌های مجاور باعث کاهش سرعت گسترش آتش‌سوزی می‌شود.