تحلیل عدم قطعیت و دقت روش های برآورد ضریب پخشیدگی طولی در رودخانه ها
نویسندگان
1 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
2 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
doi
10.22067/jsw.v34i4.85364چکیده
ضریب پخشیدگی طولی یکی از مهمترین پارامترهای مدلسازی کیفی در رودخانهها به حساب میآید. روشهای متعددی جهت برآورد این پارامتر ارائه شده است که جهت تعیین کارایی آنها عمدتاً از معیارهای آماری دقت و خطا استفاده شده است که بهتنهایی نمیتواند به عنوان معیار مقایسه روشهای مختلف مورد استناد قرار گیرد. بر همین اساس در این تحقیق به منظور ارزیابی کارایی روشهای مختلف برآورد ضریب پخشیدگی، تلفیقی از معیارهای عدمقطعیت در کنار شاخصهای آماری دقت و خطا مورد استفاده قرار گرفت. جهت بررسی میزان عدمقطعیت روشهای مختلف برآورد ضریب پخشیدگی طولی از رویکرد تحلیل فاصله استفاده گردید. به این منظور برای دادههای واقعی گزارش شده در تحقیقات قبلی، در ازای فرض عدم قطعیت در مقادیر اندازهگیری شده پارامترهای مستقل، باند تغییرات محتمل ضریب پخشیدگی طولی محاسباتی برای روشهای مختلف بهدست آمد. سپس، براساس مقایسه مقادیر واقعی اندازه گیری شده ضریب پخشیدگی طولی نسبت به موقعیت باندهای عدم قطعیت محاسباتی، 10 شاخص عدم قطعیت و دقت برای هر روش برآوردکننده محاسبه گردید. در ادامه، برای تعیین مناسبترین روش برآورد ضریب پخشیدگی طولی با در نظرگرفتن عدم قطعیت نسبی کمتر و دقت نسبی بیشتر، کارایی روشها با سه مدل تصمیم گیری چند معیاره شامل CUI، TOPSIS و VIKOR، و پس از وزن دهی به 10 شاخص عدم قطعیت – دقت به روش وزن دهی ارزیابی گردید. نتایج روشهای تصمیمگیری چند معیاره، نزدیکی بالایی به یکدیگر داشته و در تمامی روشها مدل ریاضی دنگ و همکاران و مدل تجربی ژنگ و هوای از کارایی بالاتری نسبت به سایر روشها برخوردار بودهاند.