فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمین‌لغزش‌ها سالانه باعث آسیب‌های قابل توجهی به مناطق مسکونی و محیط‌زیست، از جمله جنگل‌ها و مزارع می‌شوند. این مخاطره در ایران اهمیت ویژه‌ای دارد، چون بخش زیادی از کشور، به‌ویژه نواحی شمالی، کوهستانی است. این تحقیق با هدف تهیه نقشه خطر وقوع زمین‌لغزش در حوضه آبریز مهران‌رود، واقع در شمال غربی ایران، انجام شده است. برای دستیابی به این هدف، لایه‌های اطلاعاتی مرتبط با ۸ عامل مؤثر در وقوع زمین‌لغزش، شامل زمین‌شناسی، کاربری اراضی، شیب، جهت شیب، طبقات ارتفاعی، بارش، فاصله از رودخانه و فاصله از گسل، در محیط نرم‌افزار ArcGIS تهیه شدند. سپس، وزن‌دهی این عوامل با استفاده از روش فرآیند تحلیل شبکه‌ای (ANP) در نرم‌افزار Super Decisions انجام شد. نتایج تحقیق نشان داد که وزن‌های این هشت عامل به ترتیب 331/0، 080/0، 117/0، 036/0، 055/0، 233/0، 112/0 و 032/0 هستند. در نهایت، نقشه پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش با ادغام لایه‌های وزندار تهیه شد که حوضه مورد مطالعه را به پنج کلاس خطر شامل مناطق با پتانسیل خیلی زیاد (21 کیلومترمربع)، زیاد (134 کیلومترمربع)، متوسط (94 کیلومترمربع)، کم (60 کیلومترمربع) و خیلی کم (51 کیلومترمربع) تقسیم می‌کند. مناطق با پتانسیل زیاد بیشترین مساحت حوضه را پوشش می‌دهند. مقایسه نقشه پهنه‌بندی با نقاط پراکنده زمین‌لغزش که از بررسی تصاویر ماهواره‌ای و فعالیت‌های میدانی به‌دست آمده‌اند، نشان می‌دهد که 7/85 درصد از زمین‌لغزش‌ها در مناطق با پتانسیل بالا و بسیار بالا رخ داده‌اند. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، لازم است در سیاست‌گذاری‌های محیطی، اقدامات لازم برای مدیریت این پدیده و کاهش پیامدهای انسانی و مالی آن در مناطق حساس در نظر گرفته شود.