ویژگیهای هیدروژئوشیمی و ارزیابی کیفیت آبهای زیرزمینی دشت عسلویه
نویسندگان
1 گروه علوم زمین- دانشکده علوم طبیعی- دانشگاه تبریز- تبریز
2 هیات علمی گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی
3 گروه علوم زمین- دانشکده علوم طبیعی- دانشگاه تبریز- تبریز
doi
10.22034/hyd.2025.63947.1760چکیده
دشت عسلویه، به عنوان یکی از مهمترین مناطق صنعتی ایران، در سالهای اخیر با چالشهای جدی در زمینه کیفیت آبهای زیرزمینی مواجه شده است. این مطالعه به منظور تحلیل هیدروشیمیایی و ارزیابی کیفیت آبهای زیرزمینی این دشت، با تمرکز بر تأثیرات فعالیتهای صنعتی و نفوذ آبهای شور دریایی انجام شده است. برای این منظور، دادههای کیفی مربوط به ۸ چاه و ۲ چشمه در منطقه جمعآوری و با استفاده از روشهای گرافیکی نظیر نمودارهای پایپر و دوروف و تحلیلهای آماری چندمتغیره مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که نفوذ آب شور دریایی و فعالیتهای صنعتی منجر به افزایش غلظت یونهای کلراید، سدیم و سولفات شده و کیفیت آب زیرزمینی بهویژه در نواحی جنوبی و غربی منطقه به شدت کاهش یافته است، به طوری که غلظت سولفات به 1711 mg/l و درصد سدیم به 60% در این مناطق رسیده که نشاندهنده تأثیر شدید منابع آلاینده طبیعی و انسانی است. علاوه بر این، پدیده تعویض یونی معکوس و انحلال سنگهای دولومیتی و کربناته به عنوان فرآیندهای غالب هیدروژئوشیمیایی شناسایی شدند. تحلیلهای کیفی نشان داد که آبهای زیرزمینی در بخشهای مختلف منطقه برای مصارف کشاورزی عمدتاً نامناسب هستند، در حالی که برخی از چشمهها کیفیت بهتری دارند. همچنین، آبهای زیرزمینی دارای خاصیت رسوبگذاری بالا برای مصارف صنعتی هستند.