فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تعمق معنا و وصول به مدلولات اثر ادبی‌ از طریق دال‌ها و علائم روساخت‌ موجود در متن، همواره از مهم‌ترین دغدغه‌ها و مسائل پیش روی ناقد در نقد ادبی بوده است‌. تحلیل گفتمان تلاش خود را به‌وسیله رویکردها و شاخه‌های گوناگون، در گره‌گشایی پیوند دوسویه زبان و جامعه بکار می‌گیرد و در پس متون و لایه‌های پنهان آن، به بررسی ایدئولوژی مؤلف می‌پردازد. از مشهورترین نظریه‌های حوزه گفتمان‌کاوی، رویکرد انتقادی نورمن فرکلاف است که می‌کوشد ضمن بیان ارتباط میان ملاک‌های درونی و برونی متن، قدرت حاکم بر جامعه‌ای را که متن در آن شکل گرفته است، با سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین موردبررسی قرار دهد. بر این اساس پژوهش حاضر درصدد است با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی داستان حضرت ابراهیم (ع) را بر پایۀ نظریۀ گفتمان انتقادی فرکلاف در سطوح سه‌گانه تحلیل و ارزیابی کند. برآیند پژوهش نشان می‌دهد که گفتمان ساختارشکنانه حضرت ابراهیم (ع) در آیات قرآنی، در راستای القای پیام تربیتی سازنده‌ای برای انسان‌ها بوده است. به‌عنوان‌مثال آنجا که حضرت صبر و استقامت خود را در برابر امتحانات الهی به تصویر می‌کشد و در راه هدایت مردم در معرض تهدید و آسیب قرار می‌گیرد، همگی نمونه‌هایی از پیام ارزندۀ یک واقعیت تربیتی است که برای عبرت و هوشیاری خوانشگران ارائه شده است.