نقشآفرینی علی بن عبدالله وراق رازی در شکلگیری مکتوبات حدیثی شیخ صدوق
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه کاشان
2 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث،دانشکده ادبیات و زبان های خارجی،دانشگاه کاشان،کاشان،ایران
3 دانشجوی دکتری رشته علوم قرآن و حدیث دانشگاه کاشان.
doi
10.22054/ajsm.2025.78588.2016چکیده
مطالعه درباره محدثان هر بوم حدیثی و شناسایی گرایشهای فکری ایشان و میزان فعالیت آنان در دوران گذشته امری شایسته پژوهش و توجه بیشتر حدیث پژوهان است که مورد غفلت قرار گرفته است. اثر حاضر با همین هدف و با روش توصیفی- تحلیلی نسبت به گزارشهای شیخ صدوق، به ارزیابی شخصیت حدیثی و جایگاه یکی از محدثان بوم ری میپردازد. «علی بن عبدالله وراق رازی» در میان دانایان بوم ری چهرهای کمتر شناختهشده اما پرکار و موجه است. او افزون بر اشتغال به حرفه استنساخ کتب حدیثی، از دانش حدیث شیعی بهره برده است. در این پژوهش مشخص گردید او با بهرهمندی از استادان برجستهای همچون سعد بن عبدالله اشعری قمی و علی بن ابراهیم قمی، فضایی متفاوت از حوزه حدیثی قم را در ری به نمایش گذاشت. وی در دانشهای مختلفی همچون کلام، تفسیر قرآن آشنایی خاصی داشته است. صدوق در مشافهه حضوری و ملاقات مستقیم با او روایاتی را متفرداً از حوزه حدیثی کوفه و قم به ری بهواسطه او منتقل نمود. تنها بهواسطه صدوق است که این اندوختهها به جوامع روایی شیعی راه پیدا کرده است. همچنین وراق در انتقال احادیث کوفیان و قمیان به ری نقش مهمی ایفا کرده است؛ بومی که بازتاب روشنی از جریانات کوفی – قمی بوده که تشکیلدهنده شخصیت حدیثی و مکتوبات ابنبابویهاند.