فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مطالعه با هدف توسعه یک مدل بیلان آب سلول پایه و ارزیابی آب مصرفی و تقویم آبیاری مزارع گندم در قم و نیشابور در سال زراعی 1403-1402 انجام شد. نقشه‌های روزانه تبخیر_تعرق در مقیاس مزرعه، با استفاده از اجرای الگوریتم GeeSEBAL از تصاویر ماهواره‌ای Landsat8&9 و دیتاست هواشناسی مدل ERA5 تولید شد. منحنی رشد گیاه و استخراج عمق ریشه و ارتفاع گیاه با استفاده از شاخص گیاهی NDVI حاصل از تصاویر sentinel2 تولید گردید. مجموع تبخیر-تعرق مرجع در فصل رشد در سایت‌های نیشابور و قم به ترتیب برابر با 538 و 415 میلی‌متر بوده و میزان بارش در این دو سایت مشابه و حدوداً برابر با 150 میلی‌متر است. همچنین، میزان تبخیر-تعرق واقعی در فصل رشد در مزرعه گندم نیشابور در بازه 520 تا 730 میلی‌متر و در مزرعه گندم قم در بازه 377 تا 502 میلی‌متر متغیر است. حجم آب آبیاری که توسط کشاورز بکار گرفته شده در همه قطعات مقادیر ثابت بوده؛ ولی مقادیر نیاز خالص آبیاری حاصل از اجرای مدل بیلان آب از 3582 تا 4524 مترمکعب در هکتار متغیر است. اگرچه مدل در زمان‌بندی آبیاری عملکرد خوبی داشته، اما پیش‌بینی حجم آبیاری مدل در مقایسه با حجم آبیاری کشاورز اختلاف دارد. تعداد دفعات آبیاری پیش‌بینی‌شده در سایت نیشابور در اکثر قطعات با تعداد آبیاری کشاورز تطابق داشت. تعداد آبیاری در قم یکسان ولی از نظر زمان و حجم متفاوت و غالباً بیش از نیاز برآورد‌شده توسط مدل بود. آبیاری بلافاصله پس از بارندگی در هر دو سایت نیشابور و قم مشاهده شده که نمونه‌های بیش‌آبیاری هستند. این مطالعه بر لزوم آبیاری منطبق بر احتیاجات آبی گیاه به منظور مدیریت مصرف منابع آب در کشاورزی تأکید می‌کند.