امکان سنجی فقهی حکومت لاحرج بر ادله حرمت قتل جنین در پرتو اصول بنیادین حقوق بشر
نویسندگان
1 گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی ،واحد سمنان ،دانشگاه آزاد اسلامی،سمنان ،ایران
2 گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی سمنان، ایران.
3 گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی ،واحد سمنان ،دانشگاه آزاد اسلامی ،سمنان ،ایران
doi
چکیده
از دیدگاه فقه، حکم اولیه سقط جنین به عنوان یک عمل مجرمانه تلقی میشود، این دیدگاه ریشه در اصول حفظ جان و ممنوعیت قتل نفس دارد. با این حال، استثناهای مجاز بر اساس قواعد ثانویه فقهی، مانند قاعده "لاحرج" اعمال میشود که اجازه میدهد در شرایطی که ادامه بارداری موجب مشقت غیرقابل تحمل برای مادر گردد، سقط جنین توجیهپذیر باشد. قاعده لاحرج یکی از اصول فقهی است که در ابواب مختلف فقه کاربرد دارد . در قانون مجازات اسلامی ایران سقط جنین تنها در مواردی مجاز است که ادامه بارداری برای مادر خطر جانی ایجاد کند، که نشاندهنده تقابل بین حفظ جان مادر و جنین است .اما با تصویب قانون حمایت از خانواده ، مفهوم سقط حرجی گسترش یافت و از محدودیت به بیماری خارج شد. در قانون جدید، "مشقت غیرقابل تحمل برای مادر" به عنوان معیار کلی جایگزین شد، که این تغییر را میتوان به عنوان یک پیشرفت قابل توجه در قانونگذاری ایران ارزیابی کرد، زیرا دامنه حمایت از سلامت روانی و جسمی مادر را وسیعتر میکند. این تحول نیازمند تحلیل عمیق است، به ویژه از منظر حقوق بشر، که بر اصول بینالمللی مانند حق بر سلامت، تأکید دارد. که سازمان بهداشت جهانی آن را به عنوان "حالت کامل رفاه جسمی، روانی و اجتماعی" تعریف کرده است.در این مقاله به روش توصیفی – تحلیلی ، همچنان که بر حمایت از خانواده و جوانی جمعیت تاکید داردبا ادغام اصول فقهی و حقوق بشری، سقط را از یک عمل مجرمانه به یک گزینه درمانی مشروط تبدیل می کند.