محیط زیست و تمرکززدایی محلی در ساحت هنجاری اسناد بین المللی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی حقوق عمومی، گروه حقوق عمومی دانشکده حقوق، الهیات و سیاسی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
چکیده

محیط زیست به عنوان بستر حیات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی ، برای ادامه حیات هر فرد ضروری است. امروزه روش‌های مختلفی برای مقابله با بحران‌های محیط زیستی و بهبود وضعیت موجود مطرح می‌شود. در این میان، ایده‌‌ی تمرکززدایی با رویکرد مشارکتی باعث شده دولت‌مردان به‌جای خدمات رسانی‌هایی که درگذشته به شهروندان ارائه می‌دادند، تشکل‌های محلی و سازمان‌های اجتماعی مردمی را به‌گونه‌ای توانمند سازند تا امور مربوط به جوامع محلی خویش را سازماندهی کنند، به نحوی که بتوانند آزادانه در فرآیند تصمیم‌گیری در‌خصوص نحوه مدیریت منابع سرزمین‌شان مطابق با اصول عدالت مشارکت داشته باشند.در نظام حقوقی ایران، نقش این سازمان‌ها به عنوان نهادهای محلی غیرقابل انکار است و باید شرایط لازم برای مشارکت فعال این بازیگران در حوزه محیط زیست ایجاد شود. پژوهش حاضر که با روش توصیفی – تحلیلی انجام پذیرفته؛ درصدد پاسخ به این سوال است که از منظر حقوق بین الملل حفاظت از محیط زیست در قالب تمرکززدایی محلی و سرزمینی چگونه ارزیابی می گردد؟ برای دست‌یابی به پاسخ این سوال، به بررسی اصول تمرکززدایی و حق بر محیط زیست پرداخته و پس از آن بررسی و شرح مفاهیم اسناد بین‌المللی محیط‌زیستی مورد مطالعه قرار گرفته و با تحلیل این اسناد در ساحت هنجاری و ساختاری این نتیجه حاصل گردیده که برای نهادهای محلی در اسناد بین المللی، تدوین‌کنندگان اسناد بین‌المللی زیست محیطی و اسنادی که مورد بررسی قرار گرفت، در اندیشه‌ی خود نسبت به جوامع محلی بی‌توجه و غافل نبوده‌اند و اگرچه در برخی اسناد، این توجه در خور و مطلوب نباشد، دست‌کم به فراموشی سپرده نشده‌اند.