ارزیابی پتانسیلهای ژئوتوریسمی حوضه قزلاوزن
نویسندگان
1 دانشیار ژئومورفولوژی، دانشگاه زنجان.
2 دانشآموخته دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه خوارزمی.
3 کارشناسی ارشد هیدروژئومورفولوژی، دانشگاه زنجان.
doi
چکیده
هدف از طرح مفهوم ژئوتوریسم، شناسایی لندفرمهایی است که دارای جایگاه و اهمیت ویژه در توصیف و درک تاریخ سطح زمین هستند و از ارزشهای علمی، اکولوژیکی، فرهنگی، زیبایی و اقتصادی بهصورت توأمان برخوردارند. در پژوهش حاضر از روشهای روچا و کومانسکو برای ارزیابی پتانسیل ژئوسایتهای حوضه آبریز قزلاوزن استفادهشده است. دراینارتباط بهمنظور انتخاب ژئوسایتهای برتر از روش روچا، با سه معیار نماینده بودن، نزدیکی و منحصربهفرد بودن استفادهشده است. از بین ژئوسایتهای شناساییشده 11 ژئوسایت برتر انتخاب و مورد ارزیابی قرار گرفتند. بر اساس نتایج مطالعه دودکشهای جن ماهنشان با میانگین 52/17 بیشترین امتیاز و سیرکهای یخچالی بلقیس با 11/10 کمترین امتیاز را در بین ژئوسایتها کسب کردهاند. لندفرمهای قلعه بهستان و درههای تکتونیکی یخچالی ارمغانخانه در رتبههای دوم تا دهم قرار گرفتند. امتیاز بالای دودکش جن را باید به دلیل مسیر بالنسبه مناسب وجود لندفرمهای ژئومورفولوژیکی زیبا و جذاب و محیطزیست بکر و متنوع آن دانست در بین ارزشها، ارزش علمی و زیباییشناختی بیشتر متکی بر پارامترهای طبیعی میباشند که بیشترین مقدار این ارزشها برای ژئوسایتهای دودکش جن و قلعه بهستان و دره دربند قاطرچی بهدستآمده است. بیشترین ارزش اقتصادی مربوط به ژئوسایت دودکشهای جن و قلعه بهستان میباشد. از نکات مهم در مطالعه ژئوسایتهای منطقه تنوع ساختاری سایتها و عملکرد فرسایش تفریقی در شکلدهی برخی از آنها است که اوج آن را میتوان در دودکشهای جن و دایک رسوبی مشاهده کرد.
