بررسی تکامل ساختاری کوههای شمال بیرجند با استفاده از ترسیم مقاطع عرضی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تکتونیک، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم دانشگاه بیرجند
2 استادیار گروه زمین شناسی، دانشکده علوم دانشگاه بیرجند
3 دانشیار گروه زمین شناسی، دانشکده علوم دانشگاه بیرجند
doi
چکیده
گسل ها از ساختارهای اصلی کنترل کنندهی هندسه و کینماتیک ساختاری در کوهزادها به شمار میآیند. منطقهی مورد مطالعه (کوههای شکراب) در استان خراسان جنوبی و قسمت شمالی شهرستان بیرجند قرار دارد. هدف از این پژوهش بررسی تاثیر گسلها بر تکامل ریختزمینساختی منطقهی مورد مطالعه است. در این پژوهش تحلیل ساختاری کوههای شکراب واقع در شمال بیرجند با استفاده از عملیات صحرایی، ترسیم مقاطع عرضی و شاخص ژئومورفیک طول- شیب رودخانه (SL) انجام شد. برای تحلیل ساختاری و مشخص نمودن تاثیر گسلها بر تکامل ساختاری ابتدا با استفاده از عملیات صحرایی گسلها شناسایی گردید و سپس با استفاده از DEM و دادههای مربوط به گسلهای منطقه مقاطع عرضی ترسیم شد. مقاطع عرضی عمود بر ساختارهای منطقه (گسلهای طولی و عرضی) رسم گردید. ترسیم مقاطع عرضی در جهت عمود بر گسلها نشانمیدهد که در مقطع CD که در قسمت غربی منطقهی مورد مطالعه واقع شده است. شاهد کاهش شیب گسلها از شمال به سمت جنوب هستیم، بنابراین مقطع CD فعالترین مقطع میباشد. محاسبه شاخص SL نشان میدهد که بیشترین فعالیت تکتونیکی و بیشترین مقدار شاخص SLمربوط به قسمت غربی کوههای شکراب است که دلیل آن عملکرد اخیر گسلهای راندگی میباشد. بیشترین تراکم گسلهای راندگی مربوط به بخش غربی منطقهی مورد مطالعه است و در مناطقی از کوه-های شکراب که بیشترین تراکم گسلهای راندگی وجود دارد بالاآمدگی تکتونیکی و فعالیت تکتونیکی نیز افزایش یافته است. نتایج این پژوهش نشان میدهند که با حرکت در روند E-W کوهستان شاهد بیشترین فعالیت تکتونیکی در قسمت غربی میباشیم.