مسئولیت حقوقی پلتفرمهای دیجیتال در قبال حذف محتوای مرتبط با شخصیتهای تحت تحریم: مطالعه موردی سردار سلیمانی
نویسندگان
1 استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی، عضو هیات علمی،دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، جمهوری اسلامی ایران
doi
چکیده
این پژوهش به تحلیل حقوقی رویه پلتفرمهای دیجیتال،بهویژه اینستاگرام و توییتر،در حذف گسترده محتوای مرتبط با سردار قاسم سلیمانی پس از ترور ایشان در ژانویه ۲۰۲۰ میپردازد.مسئله اصلی پژوهش، بررسی دامنه و مبانی مسئولیت حقوقی پلتفرمها درقبال اعمال سیاستهای حذف محتوا، به خصوص درمواردی که با استناد به رژیمهای تحریمی و مقررات داخلی صورت میگیرد، و ارزیابی انطباق این رویهها با موازین حقوق بینالملل بشر. هدف اصلی مقاله، ارزیابی چارچوب مسئولیت حقوقی پلتفرمها بر اساس اصول حقوق بینالملل بشر، به ویژه حق آزادی بیان (ماده ۱۹ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی – ICCPR) و اصل دادرسی منصفانه، و تحلیل پیامدهای حقوقی ناشی از این رویهها برای کاربران و گفتمان عمومی در فضای مجازی است. روش تحقیق، کیفی و مبتنی بر تحلیل انتقادی اسناد حقوقی بینالمللی (شامل معاهدات، تفاسیر عمومی کمیته حقوق بشر و رویه نهادهای ناظر حقوق بشری)، قوانین داخلی مرتبط (به ویژه قوانین تحریمی و مسئولیت واسطهها در ایالات متحده آمریکا)، و «شرایط خدمات» پلتفرمهای مربوطه ازمنظر انطباق با اصول حقوق بینالملل است. یافتهها نشان میدهد که اگرچه پلتفرمها به تحریمهای ایالات متحده وشرایط خدمات خود استناد کردهاند، اما این مبانی حقوقی با چالشهای جدی از منظر حقوق بینالملل بشر، بهویژه اصول شفافیت، ضرورت، تناسب و حق دسترسی به دادرسی منصفانه، روبرو هستند.این پژوهش استدلال میکند که پلتفرمهای دیجیتال به دلیل نقش فزاینده و شبهدولتی خود در فضای اطلاعاتی جهانی، موظف به رعایت استانداردهای حقوق بشری هستند و رویههای فعلی آنهادرقبال محتوای مرتبط باشخصیتهای تحت تحریم، نیازمندبازنگری جدی برای تضمین رعایت کامل حقوق بشر در فضای مجازی است.
