ریخت شناسی داستان پیامبران در تفسیر طبری و سورآبادی

نویسندگان

1 مربی دانشگاه آزاد اسلامی واحد فراهان

doi
10.29252/kavosh.2011.2520
چکیده

ریخت شناسی به مفهوم بررسی اجزای سازنده قصّه ها، روابط متقابل سازه ها با یکدیگر و کلّ قصّه است. پراپ معتقد است اگرچه در قصّه های پریان شخصیّت های متفاوت و گوناگونی دیده می شود، اما عناصری در آنها وجود دارد که پیوسته در قصه تکرار می شوند. او این عناصر را خویشکاری (Function) می نامد. اگرچه ریخت شناسی پراپ بر روی قصّه های پریان صورت گرفته است امّا این الگو کم و بیش در قصّه های عامیانه و رمزی قابل انطباق است. در ادبیّات، داستان پیامبران، در زمرة داستان های رمزی قرار می گیرد و خویشکاری های (همانندی ها) در آن دیده می شود. مقاله حاضر 26 مورد خویشکاری داستان پیامبران را در تفاسیر طبری و سورآبادی بررسی کرده و به بیان شباهتهای آنها پرداخته است و به این نتیجه می رسد که در میان متون مقدّس روابط بینامتنی محکمی وجود دارد.