تحلیل تطبیقی مسئولیت مدنی ناشی از کاربرد پهپادها در بحرانهای طبیعی در حقوق ایران با تأکید بر فقه امامیه: توازن میان منافع عمومی و خسارات خصوصی
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناس ارشد حقوق خصوصی ، کرمانشاه، ایران
2 دانشیار د انشگاه رازی، گروه حقوق خصوصی دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
doi
چکیده
کاربرد پهپادها در مدیریت بحرانهای طبیعی، عرصهای نوین در تلاقی حقوق خصوصی و فناوریهای پرریسک ایجاد کرده است. هرچند این فناوری با تسریع عملیات امدادی به ارتقای منافع عمومی کمک میکند، اما میتواند موجب خسارات جانی و مالی و نقض حریم خصوصی اشخاص شود. این پژوهش به بررسی مبنای مسئولیت مدنی ناشی از بهرهبرداری از پهپادها پرداخته و در پی تبیین معیار توازن میان منفعت عمومی و زیان خصوصی است؛ بهویژه در فرضی که بهرهبردار نهادهای عمومی یا اشخاص خصوصی باشند.با روش تطبیقی–تحلیلی و مقایسه نظامهای حقوق نوشته و کامنلا، همراه با توجه به ظرفیتهای فقه امامیه در حقوق ایران، یافتهها نشان میدهد که در کامنلا اصل بر مسئولیت مبتنی بر تقصیر است، هرچند در فعالیتهای فوقالعاده خطرناک توسعه یافته است؛ در مقابل، در حقوق نوشته گرایش به مسئولیت محض یا مبتنی بر خطر در فعالیتهای پرخطر تقویت شده است. در حقوق ایران نیز قواعدی چون لاضرر، اتلاف و تسبیب ظرفیت پذیرش مسئولیت مبتنی بر خطر را فراهم میسازد.مقاله در نهایت مدلی تفکیکی پیشنهاد میکند که در مأموریتهای امدادی دولتی مسئولیت مبتنی بر خطر تعدیلشده و در بهرهبرداری خصوصی استانداردی سختگیرانهتر اعمال گردد تا هم کارآمدی مدیریت بحران حفظ شود و هم جبران کامل خسارت تضمین گردد.