برآورد شمار بذر مازودار (Quercus infectoria Olivier) در جنگل های بانه با استفاده از روش چشمی Koenig

نویسندگان

1 مربی پژوهش، مؤسسة تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

2 استادیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

3 مربی، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء

doi
10.22092/ijfpr.2011.107558
چکیده

با توجه به روند روزافزون تخریب جنگلهای زاگرس و کاهش شدید پایه‌های دانه‌زاد بلوط موجود در این جنگلها، بررسی تجدید حیات جنسی گونه‌های مختلف بلوط از اهمیت خاصی برخوردار است. با توجه به عدم وجود اطلاعات جامع و کافی در مورد وضعیت تولید بذر گونه‌های بلوط به‌عنوان حلقة اول در زنجیرة تجدید حیات جنسی این جنگلها که به‌دلیل دشواری اندازه‌گیری می‌باشد، در این پژوهش برای اولین بار در ایران، روش Koenig برای برآورد بذر 90 اصله از درختان مازودار (Quercus infectoria Oliver) در جنگلهای اطراف روستای هلو شهرستان بانه استان کردستان مورد استفاده قرار گرفت. برای این منظور، ابتدا با استفاده از روش نمونه‌برداری طبقه‌ای- تصادفی درختان موردنظر انتخاب و شماره‌گذاری شده و کلیة بذرهای روی تاج با استفاده از روش شمارش تاجی به‌تفکیک درخت شمارش شدند. سپس با استفاده از روش برآورد چشمی Koenig و با توجه به دستورالعمل روش، با چشم غیرمسلح تعداد بذر شمارش شده در مدت زمان 30 ثانیه برای هر درخت مشخص شد و در نهایت مدل رگرسیونی مناسب بین شمار بذر بدست آمده از دو روش شمارش تاجی (صددرصد) و Koenig محاسبه شد. براساس نتایج بدست آمده میانگین، کمینه و بیشینة شمار بذر در واحد سطح (یک مترمربع) به‌ترتیب برابر 3/10، 1/0 و 9/278 عدد و میانگین، کمینه و بیشینة شمار بذر به‌ازای درخت نیز به‌ترتیب برابر 8/158، 3 و 2917 عدد بود که به‌طور کلی بیانگر سال بذردهی ضعیف برای این گونه در منطقه می‌باشد. مدل آماری بدست آمده نیز همبستگی نسبتاً زیادی (69/0 =R2) داشته و پس از احراز اعتبار مشخص شد که مدل در سطح 95 درصد از اعتبار آماری لازم برخوردار است. در نتیجه می‌توان برای سایر درختان این گونه در منطقه و نیز برای سالهای آینده با استفاده از مدل بدست آمده فقط با شمارش بذرها در 30 ثانیه به‌روش Koenig برآورد مناسبی از شمار واقعی بذر درختان مازودار داشت.