سیاست‌گذاری آینده‌پژوهانه در حوزه پژوهش و فناوری وزارت عتف

نویسندگان

1 استادیار ، گروه مطالعات آینده علم و فناوری مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور،وزارت علوم و تحقیقات و فناوری، تهران ، ایران

doi
10.30479/jfs.2023.17634.1422
چکیده

هدف: ما در جهان مدرن امروز شاهد افزایش تنوع، تعدد، سرعت، گستردگی و شدت تغییرات از یک سو و پیچیدگی روابط پدیده‌های جهان از سوی دیگر هستیم. از عصر آشوبناک حاضر تحت عنوان عصر مبتنی بر دانش و دانایی یاد می‌شود. ما امروزه با بسط و گسترش علوم میان‌رشته‌ای در نهادهای اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فناوانه مواجهیم. بنابراین وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تلاش می‌کند هم‌سو با تحولات اجتماعی و در راستای تحقق ایده خلق آینده‌های مطلوب و سیاست‌‌گذاری و برنامه‌ریزی بلندمدت؛ آینده‌پژوهی را به‌عنوان یک اولویت و پیش‌نیاز در حوزه سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی در نظام دانشگاهی برگزیند. هم‌سو با تحقق این راهبرد، مقاله پیش‌روی با هدف ضرورت کاربست آینده‌پژوهی در فرایند سیاست‌گذاری و در راستای تحقق آینده مطلوب در حوزه پژوهش و فناوری وزارت عتف نگاشته شده است. نتایج حاصل از این مقاله قادر خواهد بود در قالب توصیه‌نگاری و بسته سیاستی طیف وسیعی از اقدامات فعلی در حوزه تحقیق را مورد ارزیابی، رهنمون و یا اصلاح قرار دهد.روش: برای شناسایی عوامل کلیدی، نیروهای یپیشران و تهدیدهای ناشی از تغییرات همچنین ارائه راهبردها و اقدامات سیاستی مناسب؛ تلاش شد با رویکرد کیفی - اکتشافی از روش‌های مطالعه کتابخانه‌ای، بررسی اسناد، مصاحبه‌های عمیق و نیمه ساختاریافته؛ پرسشنامه؛ جلسات کارشناسی؛ کد‌گذاری داده‌ها و نظریه‌پردازی داده بنیاد استفاده شود.یافته‌ها: بررسی و تحلیل اسناد بالادستی مبتنی بر ضرورت کاربست آینده‌پژوهی در حوزه تحقیق؛ شناسایی فرایندها، موانع و چالش‌های کاربست آینده‌پژوهی در حوزه تحقیق؛ انباشت گسترده و غلیظ داده‌ها پیرامون حوزه تحقیق، تحلیل داده‌ها و احصای مفاهیم علمی از درون آن‌ها به‌.......