فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: از آنجایی‌که آینده‌پژوهی طی چند دهه اخیر با چالش جدی تثبیت به عنوان یک رشته علمی مواجه بوده است و آینده‌پژوهان مختلف همچنان بر ضرورت این امر برای آینده‌پژوهی تأکید دارند، این پژوهش به دنبال تحلیل امکان رشته بودن این حوزه می‌باشد. همچنین در پی آن است تا جایگاه آن را در بین رشته‌های علمی مشخص سازد.روش: در بخش اول این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی به ارزیابی احراز معیارهای رشتگی با سه رویکرد معرفت‌شناختی، اجتماعی و سازمانی، توسط آینده‌پژوهی پرداخته شده است. در بخش دوم پژوهش، با استفاده از طبقه‌بندی‌های مطرح رشته‌های علمی، جایگاه آینده‌پژوهی در بین رشته‌های علمی، مورد بررسی قرار گرفته است.یافته‌ها: نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که آینده‌پژوهی از موضوع پژوهشی خاص؛ بدنه معظمی از دانش تخصصی؛ نظریه‌ها و مفاهیم تخصصی؛ روش‌های کاربردی مختلف؛ پارادایم‌های علمی؛ گفتمان، زبان، اعضاء و هویت مشترک؛ و کاربست در صحنه عمل برخوردار است. مشخص شد که آینده‌پژوهی، به واسطه قابلیت‌های رشتگی‌اش، یک رشته علمی محسوب می‌شود و در طبقه‌بندی رشته‌ها، رشته‌ای کاربردی و نرم است که در حیطه گسترده‌تر علوم اجتماعی کاربردی قرار می‌گیرد.نتیجه‌گیری: در عین اینکه آینده‌پژوهی معیارهای رشتگی را احراز می‌کند، در دو حوزه نیاز به توسعه اساسی دارد: یکی توسعه بنیان‌های فلسفی و معرفت‌شناختی آن است تا از موقعیت بی‌مبنایی خارج شود؛ دوم توسعه دانشگاهی آن در سطوح مختلف آموزش عالی است تا بتواند به جایگاه واقعی خود در ساحت آکادمی دست یابد.