فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تجزیه و تحلیل منطقه‌ای بار رسوب رودخانه‌ها بخصوص در مناطق خشک و نیمه خشک و ارتباط آن به خصوصیات حوضه‌های آبخیز در برآورد میزان فرسایش و رسوب از اهمیت بسزایی برخوردار است. لذا هدف از مطالعه حاضر مدل‏سازی رابطه‌ی بین میزان بار رسوب معلق با ویژگی‌های هیدرولوژیکی و محیط حوضه سد دز است. برای این منظور از اطلاعات 16 ایستگاه رسوب‌سنجی برای توسعه مدل‌های برآورد رسوبات معلق استفاده شد. سپس مدل‌های توسعه یافته با اطلاعات 6 ایستگاه رسوب‌سنجی دیگر اعتبارسنجی شد. پانزده ویژگی مختلف فیزیوگرافی، اقلیمی، هیدرولوژیکی و زمین‌شناسی به عنوان پارامترهای ورودی در مدل‏سازی برآورد رسوبات معلق استفاده شد. از روش تجزیه به مولفه‌های اصلی (PCA) برای انتخاب مهمترین پارامترها استفاده شد. سپس ایستگاه‌ها بر اساس پارامترهای انتخاب شده و با استفاده از روش تجزیه و تحلیل خوشه‏ای به دو گروه همگن تقسیم شدند. در نهایت مدل‌ها با استفاده از روش رگرسیون چندمتغیره گام به گام توسعه یافتند. از معیارهایR2، درصد خطا (RE) و میانگین خطا (ME) برای ارزیابی مدل‌ها استفاده شد. نتایج نشان داد چهار عامل دبی سالانه، متوسط بارندگی سالانه، ضریب هورتون و ارتفاع متوسط حوضه مهمترین پارمترها در برآورد رسوبات معلق بودند و مدل‌های رگرسیونی بر اساس این عوامل ایجاد شدند. نتایج ارزیابی مدل‌ها نشان داد که مدل توسعه یافته با استفاده از همه چهار عامل با 8% = RE،t ya-1 25375 = MEو 93/0 = R2 بهترین کارآیی و کمترین درصد خطای برآورد را داشت. نتایچ همچنین نشان داد که دبی سالانه تاثیرگذارترین پارامتر در مدل‌های برآورد رسوبات معلق بود.