فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قیام اباعبدالله الحسین(ع)، به‌سبب ویژگی‌ها و ظرفیت‌های الهام‌بخش و درس‌آموز برای بشر معاصر، از جمله غیرمسلمانان، مورد توجه است اما غلبه نگاه توصیفی و حماسی، موجب مکتوم ماندن ابعاد جهانی و فرادینی آن شده است. یکی از مهم‌ترین ابعاد مغفول این نهضت، رویکرد حقوق بشری و آثار مترتب بر آن است. مقاله حاضر به دنبال یافتن پاسخ به این سؤال محوری است: رویکرد حقوق بشری به قیام و نهضت امام حسین(ع) چه آثاری به همراه دارد؟ این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، ابتدا به بررسی رویکردهای تحلیلی به قیام می‌پردازد و سپس مهم‌ترین آموزه‌های حقوق بشری آن را در ابعاد مدنی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تحلیل می‌کند. فرضیه پژوهش بر آن است که این نهضت، دربردارنده مجموعه‌ای از آموزه‌های بنیادین و فرادینی نظیر کرامت ذاتی انسان‌ها، عدالت، حق حیات، حق تعیین سرنوشت، حق دسترسی به اطلاعات و مانند آن است که می‌تواند سرمشق و الهام‌بخش انسان معاصر فارغ از هر آیین و مذهبی باشد. نتایج بحث حاکی از آن است که رویکرد حقوق بشری به قیام امام حسین(ع)، آموزه‌های فرادینی و بنیادینی مانند کرامت انسانی، عدالت‌خواهی، حق بر حیات و حق بر تعیین سرنوشت را دربرمی‌گیرد که در حقوق بشر عرفی نیز قابل اثبات و استناد است و در نتیجه، الگویی جهانشمول، قابل تعمیم، جاودانه و الهام‌بخش برای تمام بشریت در مبارزه با بی‌عدالتی و احقاق حقوق پایمال شده است و به تقویت گفتمان حقوق بشر یاری می‌رساند.