بررسی تغییرات کاربری اراضی با استفاده از روشهای پیکسل پایه و شی گرا و تحلیل اثرات تغییر کاربری ها بر فرسایش خاک (مطالعه موردی: شهرستان مراغه)
نویسندگان
1 دانشیار ژئومورفولوژی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی
2 استادیار ژئومورفولوژی، گروه جغرافیا، دانشگاه ارومیه.
3 دانشجوی ارشد سنجش از دور، دانشگاه شهید بهشتی تهران.
doi
چکیده
در این تحقیق ، روش مبتنی بر پیکسلپایه و روش مبتنی بر شیءگرا در تهیه نقشه کاربریاراضی شهرستان مراغه با استفاده از تصاویر سنجنده ASTER در یک بازه زمانی 17 ساله، از سال 2000 تا 2017 و تاثیر تغییرات کاربری ها بر فرسایش، مورد بررسی قرار گرفت. برای مقایسه عملی نتایج، در هر دو روش ازدادههای آموزشی یکسان برای طبقهبندی استفاده گردید؛سپس مهمترین روشهای ارزیابی صحت شامل دقتکلیو ضریب کاپای طبقهبندی استخراج شد و مشخص شد که نتیجه طبقهبندی به روش شیءگرا نسبت به روش حداکثرشباهت 3% نتایج بهتری ارائه میدهد. بعد از طبقهبندی و مقایسه نقشههای استخراج شده، اقدام به آشکارسازی تغییرات حادث شده در این بازه زمانی شد و مشخص شد که طبقات مرتع و بایر دارای روند کاهشی و طبقات باغات متراکم و آب دارای روند افزایشی میباشد. با توجه به نقشههای کاربریهای حاصل از دو روش طبقهبندی حداکثرشباهت و شیءگرا و مقایسه و تطبیق دادن این نقشهها با واقیتهای زمینی، نتایج حاصل از روش طبقهبندی شیءگرا مورد تأیید قرار گرفت. با توجه به نتایج حاصل از مطالعه با روش شیءگرا در طی بازهی زمانی مورد مطالعه در شهرستان مراغه کاربریهای باغات متراکم، باغاتکمتراکم، مسکونی، کشاورزی، صنعتی و ارتباطی در روش شیءگرا دارای افزایش، و کاربریهای زراعی، مرتع، دیم و بایر دارای کاهش مساحت بودهاند. که این امر بیانگر اهمیت کشاورزی و باغداری در این شهرستان میباشد. با توجه به نتایج پهنهبندی خطر فرسایش سال 2000 به ترتیب 08/9 و 88/15 درصد و با توجه پهنهبندی فرسایش 2017 به ترتیب 66/13و 76/29 درصد از مساحت شهرستان در دو طبقة بسیار پرخطر و پرخطر قرار دارند. همچنین نتایج تحقیق نشان میدهد که در دوره یاد شده، ضمن افزایش کاربری باغات متراکم، باغات کم تراکم، مسکونی و صنعتی، تخریب و تبدیلشدن اراضی مرتعی و اراضی دیم در سطح قابل توجهی صورت گرفته است که نقش مهمی در افزایش آسیبپذیری منطقه مورد مطالعه در مقابل فرسایش خاک دارد.