مقایسه ابعاد مختلف نظریه «گفت و گوی تمدّن ها» و نظریه «برخورد تمدّن ها»

نویسندگان

1 استادیار علوم اجتماعی دانشگاه یزد

doi
10.29252/kavosh.2003.2267
چکیده

هدف از این مقاله بررسی مقایسه­ ای ابعاد مختلف دو نظریه «گفت و گوی تمدن­ ها» و «برخورد تمدن­ ها» ست. برای دستیابی به این هدف، ابتدا دو نظریه به طور بسیار مجمل و مختصر معرفی شده است. سپس دو نظریه به لحاظ: 1- مفروضات و پیش­فرض ­ها 2- کاربرد در عمل 3- دلایل و ضرورت مطرح شدن هر یک 4- انتقادات وارده بر هر یک از آنها با یکدیگر مقایسه شده و در پایان از مجموع بحث، نتیجه­ گیری به عمل آمده است. راهنما و الگوی نگارنده برای انتخاب موضوع و سازماندهی و ترتیب مطالب به صورت بالا، سؤال آغازی و فرضیه اصلی زیر بوده است: 1- بین دو نظریه گفت و گوی تمدن­ ها و برخورد تمدن­ ها چه اشتراکات و افتراقاتی از جهات مختلف وجود دارد؟ (سؤال آغازی). 2- نظریه برخورد تمدن ­ها بر «آنچه هست» یا «واقعیت­ ها» و نظریه گفتگوی تمدن­ ها بر «آنچه باید باشد» و «حقایق» تأکید می­ کند. با این حساب، اوّلی جنبه توصیفی-تبیینی دارد و دوّمی جنبه هنجاری، دستوری و تجویزی. (فرضیه اصلی).