بررسی مقدماتی خشکیدگی درختان بلوط ایرانی (Q. brantii Lindl.) در دشت برم کازرون، استان فارس

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

2 استادیار، گروه جنگل‌داری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

3 استادیار پژوهش، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس.

doi
10.22092/ijfpr.2011.107578
چکیده

به‌منظور بررسی مقدماتی خشکیدگی درختان بلوط ایرانی در جنگلهای دشت برم شهرستان کازرون که درختان آن بیشتر از سایر مناطق استان در معرض خشکیدگی قرار گرفته‌اند، ابتدا نقشه‌های پایة منطقه تهیه و با جنگل‌گردشی اولیه، مناطق دارای درختان خشکیده و مناطق فاقد خشکیدگی بر روی نقشه مشخص گردید. سپس در منطقة دارای درختان خشکیده، درختان براساس درصد خشکیدگی به چهار دسته خشکیدگی کمتر از 25 درصد، خشکیدگی بین 25 تا 50 درصد، خشکیدگی بین50 تا 75 درصد و خشکیدگی بیشتر از 75 درصد تقسیم شدند. در مرحله بعد به‌طور کاملاً تصادفی در هر طبقه 30 اصله درخت و نیز 30 اصله درخت در عرصة فاقد خشکیدگی انتخاب شدند و شواهد موجود ازجمله اثر عوامل مستعد کننده، عوامل شروع ‌کننده و عوامل مشارکت ‌کننده و مشخصه‌های کمی و کیفی درختان ثبت شدند. تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان داد که بیشترین تعداد درختان خشکیده (3/58 درصد) شاخه‌زاد بوده و در طبقة میان‌قطر (15 تا 25 سانتی‌متر) دیده می‌شوند. همچنین بیشترین تعداد درختان خشکیده در طبقة 4 (میزان خشکیدگی بیشتر از 75 درصد) قرار دارند. در 2/89 درصد از درختان، آثار فعالیت آفات که عمدتاً حشرات چوبخوار بودند، مشاهده شد. آثار تخریب انسانی ازجمله قطع و سرشاخه‌زنی بر روی 3/58 درصد درختان خشکیده رؤیت و در زیراشکوب 80 درصد آنها آثار زراعت دیم مشاهده گردید. نتایج بررسی متغیر‌های اقلیمی نشان داد که کاهش بارندگی در سالهای اخیر اثر معنی‌داری بر خشکیدگی داشته، اما تأثیر تغییرات دمایی معنی‌دار نبوده است