فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و هدف: رفتار جستجو و مرور اطلاعات سلامت دیجیتال که شامل شناسایی، بازیابی و کاربرد اطلاعات سلامت است، به یکی از راهکارهای رایج برای ارتقای خودمراقبتی تبدیل شده است. در این میان، درک نحوه تعامل کاربران با نظام‌های اطلاعاتی سلامت ضروری است. این پژوهش با هدف تحلیل کمی و عینی رفتار مرور اطلاعات سلامت دیجیتال در میان دانشجویان تحصیلات تکمیلی علوم پزشکی در کتابخانه مدلاین‌پلاس می‌تواند برای طراحان نظام‌های اطلاعاتی سلامت، کتابداران دیجیتال و توسعه‌دهندگان رابط کاربری به‌منظور طراحی محیط‌های کارآمدتر و کاربرپسندتر برای بازیابی اطلاعات سلامت مفید باشد.روش‌ها: مطالعه کاربردی حاضر با رویکرد ارزیابانه و مبتنی بر یک طرح آزمایشگاهی کنترل‌شده، انجام شد. برای گردآوری داده‌ها، از رویکرد سه‌سویه‌سازی شامل ضبط صفحه‌نمایش، پروتکل بلنداندیشی و مشاهده مستقیم استفاده شد. داده­های حاصل از مشاهده رفتار 60 کاربر (دانشجویان تحصیلات تکمیلی علوم پزشکی) در حین انجام وظایف مرور گردآوری شد. داده‌های کمی حاصل از شمارش حرکات ضمنی و عینی با استفاده از آمار توصیفی و تحلیل همبستگی (ضریب اسپیرمن) بررسی شد و برای مقایسه بین گروه‌های بالینی و غیربالینی، از آزمون من-ویتنی یو استفاده شد.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که سهم حرکات عینی (81/86 درصد) به میزان قابل‌توجهی بیشتر از حرکات ضمنی (12/13 درصد) بود که بیانگر الگوی غالب رفتار مرور کاربران در محیط مدلاین‌پلاس است. همچنین، بین حرکات ضمنی و عینی کاربران، همبستگی مثبت و معنی‌داری با شدت متوسط وجود داشت (ρ = 0.649, P < 0.01). نتایج مقایسه بین گروه‌ها نشان داد که کاربران غیربالینی در حرکات ضمنی میانگین رتبه بالاتری نسبت به کاربران بالینی دارند، درحالی‌که در حرکات عینی تفاوت معناداری بین دو گروه مشاهده نشد.بحث و نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشان‌دهنده الگوی مرور اکتشافی و پویا در میان کاربران مورد مطالعه است. در این فرآیند، حرکات عینی و ضمنی در کنار یکدیگر، ابعاد شناختی و رفتاری تعامل کاربر با نظام اطلاعاتی را شکل می‌دهند. همچنین، وجود همبستگی مثبت و معنی‌دار با شدت متوسط بین این دو نوع حرکت، بیانگر هم‌زمانی و ارتباط آن‌ها در فرآیند مرور است. تفاوت‌های مشاهده‌شده میان کاربران بالینی و غیربالینی نیز نشان‌دهنده تفاوت در الگوهای تعامل با اطلاعات سلامت است. با این حال، با توجه به ویژگی‌های جامعه مورد مطالعه، تعمیم نتایج به سایر کاربران سلامت دیجیتال باید با احتیاط صورت گیرد.اصالت: این پژوهش با تمرکز بر تحلیل عینی حرکات ضمنی و عینی رفتار مرور، رویکردی متفاوت در مطالعه تعامل کاربران با نظام‌های اطلاعاتی سلامت ارائه می‌دهد و می‌تواند زمینه‌ساز توسعه مطالعات آتی در این حوزه باشد.