فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و هدف: در راستای آماده‌سازی دانشجویان برای پاسخگویی به نیازهای روزافزون جامعه اطلاعاتی، دانشگاه‌ها باید زمینه‌های لازم را برای کسب مهارت‌های پردازش اطلاعات و نگرش صحیح در استفاده از فناوری اطلاعات برای دانشجویان فراهم کنند. ازاین‌رو، پژوهش حاضر به بررسی رابطه بین سواد اطلاعاتی و جامعه‌پذیری دانشگاهی در میان دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه فردوسی مشهد پرداخته است. روش‌ها: این پژوهش از لحاظ روش‌شناسی، پژوهش پیمایشی است که باهدف کاربردی طراحی شده است. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه فردوسی مشهد در نیم‌سال اول تحصیلی 1403-1404 (8706 نفر) بودند که با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، 368 نفر به‌عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. جمع­آوری داده‌­ها با دو پرسش­نامه صورت گرفت. نخست پرسشنامه جامعه‌­پذیری دانشگاهی و دوم پرسشنامه سواد اطلاعاتی. روایی هر دو پرسشنامه با نظر متخصصان و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ مورد تأیید قرار گرفت. یافته‌­ها: میانگین جامعه‌پذیری دانشگاهی برابر با 3/57 و سواد اطلاعاتی نیز 3/97 و از حد متوسط عدد 3 بیشتر بود. چون سطح معنی‌داری بررسی رابطه بین سواد اطلاعاتی و جامعه‌­پذیری دانشگاهی دانشجویان، و همچنین سواد اطلاعاتی و دو عنصر پیشرفت تحصیلی و مشارکت علمی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه فردوسی مشهد، برابر با 0/00 و از 0/05 کمتر بود؛ بنابراین با اطمینان 95 درصد، بین این متغیرها رابطه معنی­داری وجود داشت. همچنین، مقدار سطح معنی­داری برای بررسی رابطه بین سواد اطلاعاتی و تعامل، یادگیری، و ترکیب از زیرمؤلفه‌های جامعه­‌پذیری دانشگاهی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه فردوسی مشهد، از 0/05 کمتر بود که نشان داد بین متغیر سواد اطلاعاتی و این سه زیرمؤلفه رابطه معنی‌داری وجود داشت. بحث و نتیجه­‌گیری: سواد اطلاعاتی نه‌تنها به‌عنوان یک مهارت اساسی برای بهبود عملکرد تحصیلی است، بلکه به‌عنوان ابزاری کلیدی در تسهیل فرایند جامعه‌پذیری دانشگاهی نیز عمل می‌کند. این موضوع ازآن‌رو مهم است که فرایند جامعه‌پذیری در دانشگاه‌ها به دانشجویان کمک می‌کند تا به‌عنوان اعضای جامعه علمی، مسئولیت‌های علمی خود را بپذیرند و در انجام وظایف علمی مشارکت کنند. برگزاری کارگاه‌های آموزشی در زمینه جستجوی اطلاعات علمی، ارزیابی منابع، استفاده از پایگاه‌های داده معتبر، و آشنایی با روش‌های نوین پژوهش می‌تواند به دانشجویان کمک کند تا مهارت‌های خود را در این زمینه بهبود بخشند و خود را برای ورود به دنیای حرفه‌ای علمی آماده کنند. اصالت: سواد اطلاعاتی در عرصه‌­های مختلف زندگی افراد دارای تأثیر است. مطالعه نقش سواد اطلاعاتی در جامعه‌­پذیری دانشگاهیان به عنوان یکی از مؤلفه‌­های مهم در جوامع دانشگاهی دارای اهمیت فراوانی است که تاکنون در هیچ پژوهشی به آن پرداخته نشده بود و در این پژوهش مورد توجه قرار گرفت.