بررسی پیچانرودهای قزلاوزن در محدودهی شهرستان ماهنشان-زنجان
نویسندگان
1 استادیار ژئومورفولوژی گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان.
2 مربی زمینشناسی، دانشگاه پیام نور.
3 دانشجوی کارشناسی ارشد هیدروژئومورفولوژی در برنامهریزی محیطی، دانشگاه زنجان.
4 استادیار ژئومورفولوژی جغرافیا، دانشگاه زنجان.
doi
چکیده
تغییرات الگوی رودخانه، یکی از مهمترین مسائل مهندسی رودخانه است که فعالیتها و سازههای عمرانی را در حاشیه رودخانهها تحت تأثیر قرار میدهد. مطالعه تغییرات مورفولوژیکی کانالهای رودخانهای بهمنظور راهکارهای کنترلی مناسب جهت حل مشکلات دینامیکی این نواحی، اهمیت دارد. در این پژوهش 91 کیلومتر از مسیر رودخانه قزلاوزن در شهرستان ماهنشان موردبررسی قرارگرفته است. هدف اصلی این مقاله بررسی پیچانرودهای قزلاوزن در محدودهی ماهنشان، از طریق بهکارگیری شاخصهای هندسی و تصاویر ماهوارهای است. جهت دستیابی به این هدف با استفاده از تصاویر ماهوارهای IRS باقدرت تفکیک 5/2 متر و تصاویر گوگل ارث در محیط، GIS، Auto CAD و Global Mapper اقدام به محاسبه و اندازهگیری پارامترهای هندسی رودخانه شده است. با رقومی سازی مسیر رودخانه، شاخصهای هندسی رود (زاویه مرکزی، شعاع نسبی، شکل پلان، ضریب پیچشی)، محاسبه شد و سپس علل تغییرات با استفاده از نقشههای توپوگرافی و زمینشناسی، دادههای هیدرولوژیکی و روش میدانی موردبررسی قرار گرفت. نتایج نشان میدهد:1 رودخانه بهطور میانگین در هر چهار دوره از انحنای قوسهای خود کاسته است. همچنین تعداد قوسها در سال 1373 نسبت به سال 1394 افزایش چشمگیری داشته است.