فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حصول به معارف عمیق قرآن به‌عنوان معجزۀ جاودانۀ پیامبر اسلام ضروری است. استفاده از دستاوردهای حاصل از علوم مختلف انسانی ازجمله زبان‌شناسی جدید، دسترسی بهتر و دقیق‌تر معارف قرآنی را میسر می‌نماید. یکی از راه‌ها در حوزۀ معناشناسی شناختی جهت کمک در دستیابی به معانی بلند قرآن، بهره‌گیری از طرح‌وارۀ تصویری است. طرح‌واره‌های تصویری پلی میان تجربه‌های ساختاری و قلمروهای شناختی همانند زبان هستند. مهم‌ترین طرح‌واره‌های تصویری که جانسون معرفی می‌نماید؛ طرح‌واره‌های تصویری حجمی، حرکتی و قدرتی است. هدف این پژوهش شناسایی و تحلیل آیاتی است که دارای طرح‌واره تصویری هستند با استفاده از نظریۀ طرح‌واره‌های تصویری تا نحوه مفهوم‌سازی مفاهیم انتزاعی و مجرد تعابیر قرآنی بررسی و تبیین گردد. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای انجام شد. یافته‌ها بیانگر آن است که از هر سه طرح‌وارۀ تصویری (حرکتی، حجمی، قدرتی) برای انتقال مفاهیم انتزاعی در سورۀ حدید استفاده‌شده است که طرح‌وارۀ حجمی از بیشترین بسامد (8/ 71 درصد) برخوردار است. برای انتقال مفاهیمی مانند حق، عواقب امور، ارسال رسل، تواضع، مرگ و... از طرح‌وارۀ تصویری حرکتی و برای انتقال مفاهیمی مانند زمین و آسمان، مغفرت، فتنه، ذریه، میثاق، جایگاه مؤمنان و منافقان در آخرت، رحمت، قلب و...از طرح‌وارۀ تصویری حجمی و برای انتقال مفاهیم فاصلۀ اعتقادی مؤمنان و منافقان، ایمان و تکذیب از طرح‌وارۀ تصویری قدرتی بهره‌گرفته ‌شده است. همچنین برای انتقال دو مفهوم اجر و راه خدا از طرح‌واره‌های تصویری حجمی و حرکتی و مفهوم فاصلۀ اعتقادی مؤمنان و منافقان از دو طرح‌وارۀ تصویری قدرتی و حجمی بهره‌گرفته ‌شده است.