فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اثبات حقانیت قرآن کریم از مهم‍ترین مسئله‍هایی بوده که دانشمندان مسلمان از دیرباز به آن اهتمام ‍ورزیده‍اند. در این میان، گاهی به‌جز دلیل تحدّی، دلایل نوینی نیز برای این حقانیت یادشده است؛ ازجمله، این‍که برخی از پژوهشگران معاصر با تأکید بر گواهی خداوند متعال و امام‌علی (ع) بر حقانیت قرآن در آیۀ پایانی سورۀ رعد و با استدلال بر گسترۀ دانش امام‌علی (ع) و نیز اوج بلاغت و سخن‍دانیِ ایشان، گواهی ایشان را بر این‍که قرآن کریم جز از سوی خداوند نمی‍تواند باشد، دلیلی جداگانه در اثبات اعجاز این کتاب دانسته‍اند. در مقالۀ پیش رو، تلاش شده تا با روش تحلیلی انتقادی به واکاوی این برداشت از این آیه پرداخته شود و با توجه به قرینه‍های درون‍متنی (واکاوی سیاق آیه و نیز مقایسۀ آن با آیات همانند)، برون‍متنی (ناموجّه‍بودن استدلال به گواهی ذی‍نفع در نزد عرف و لزوم رفع دوگانگی میان گواهی خداوند با گواهی امام (ع) در آیه) و تاریخی (بررسی زمان نزول آیه) به این نتیجه رسیده ‍شد که اشاره به گواهیِ پیش‍گفته در این آیه، ظاهراً تنها در مقام خطابه‍ای و برای تأثیرگذاری روانی بر دشمنان اسلام و یا دلداری به پیامبر (ص) بوده و در این مقام نبوده که دلیلی جداگانه بر حقانیت پیامبر (ص) و قرآن کریم بیان نماید.