کتابخانه‌های پاپ‌آپ در دانشگاه: مطالعه دیدگاه دانشجویان

نویسندگان

1 استادیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

doi
10.22067/infosci.2026.95337.1250
چکیده

هدف: کتابخانه پاپ‌آپ را می‌توان خدمتی موقت و منعطف دانست که برای افزایش دسترس‌پذیری اطلاعات، تعامل مستقیم با کاربران و بازسازی تجربه استفاده از کتابخانه در فضاهای متنوع و غیردائم طراحی می‌شود. هدف پژوهش حاضر شناسایی و اولویت‌بندی کتابخانه‌های پاپ‌آپ در دانشگاه سمنان است.روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نوع کاربردی است که با استفاده از روش پیمایشی انجام شد. جامعۀ آماری پژوهش کلیه دانشجویان دانشگاه سمنان بودند که 360 نفر به‌عنوان اعضای نمونه با روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه محقق­ساخته استفاده شد که شامل 54 گویه بود. روایی صوری و محتوایی پرسشنامه از طریق قضاوت صاحب‌نظران و پایایی پرسشنامه با روش آلفای کرونباخ بررسی و مورد تأیید قرار گرفت.یافته‌ها: مطابق با یافته‌ها، تعداد 25 کتابخانه پاپ‌آپ شناسایی و در 4 دسته اصلی شامل، پاپ‌آپ‌های آموزشی و پژوهشی، پاپ‌آپ‌های علمی و فناوری، پاپ‌آپ‌های فرهنگی و اجتماعی و پاپ‌آپ‌های تفریحی و سرگرمی قرار گرفتند. بررسی دیدگاه دانشجویان نشان داد، دانشجویان تمایل زیادی برای استفاده از پاپ‌آپ‌ها دارند و تفاوت معناداری میان تمایل به استفاده از انواع پاپ‌آپ‌ها برحسب متغیرهای جنسیت، مقطع تحصیلی و حوزه تحصیلی وجود دارد. اولویت‌بندی کتابخانه‌های پاپ‌آپ نیز نشان داد، پاپ‌آپ توسعه شغلی، پاپ‌آپ ایستگاه‌های تدریس، پاپ‌آپ پشتیبانی پژوهشی، پاپ‌آپ خدمات فنی و نرم‌افزاری، و پاپ‌آپ زبان 5 اولویت نخست دانشجویان هستند.نتیجه‌گیری: استفاده از کتابخانه‌های پاپ باعث توسعه خدمات کتابخانه‌ای، افزایش تعامل با دانشجویان و پشتیبانی بهتر از برنامه‌های آموزشی و پژوهشی در دانشگاه می‌شود.اصالت: پژوهش حاضر نخستین پژوهشی است که درباره کتابخانه‌های پاپ‌آپ دانشگاهی در داخل کشور انجام شده است. یافته‌های این پژوهش مبنایی برای برنامه‌ریزی و اجرای رویدادهای پاپ‌آپ و انجام پژوهش‌های بیشتر است.