جداسازی باکتری‌های کارا در رسوب زیستی کربنات‌کلسیم (MICP) و ارزیابی توانایی آنها در کنترل فرسایش بادی خاک‌های شور اطراف دریاچه ارومیه

نویسندگان

1 دانشگاه ارومیه

2 دانشگاه ارومیه

3 دانشگاه ارومیه

4 دانشگاه ارومیه

doi
10.22067/jsw.v34i1.69069
چکیده

در این پژوهش، به­منظور شناسایی و جداسازی باکتری­های بومی با توانایی رسوب زیستی کربنات­کلسیم (MICP)، 25 نمونه خاک از جنوب استان آذربایجان­غربی جمع­آوری شدند. بعد از مراحل غربالگری اولیه باکتری‌ها، پنج باکتری بومی با توانایی بالای هیدرولیز اوره و همچنین مقاوم به­شوری جداسازی شد. جهت بررسی کنترل فرسایش بادی آزمونی به صورت فاکتوریل در قابل طرح کاملاً تصادفی در دو فاکتور و سه تکرار که فاکتور اول در هشت سطح (شامل پنج باکتری جداسازی شده (U3، U8 ، U16، U35، U40) و باسیلوس پاسته­اوری (شاهد مثبت)، تیمار بدون باکتری و بدون عامل سیمانی (به­صورت موهومی) و تیمار بدون باکتری و دارای عامل سیمانی و فاکتور دوم شامل غلظت­های مختلف محلول کلریدکلسیم به­همراه اوره در سه سطح (1/0، 5/0 و 1 مولار) ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که جدایه­های U3 و U16 دارای بیشترین مقدار هیدرولیز اوره و از نظر تحمل به­شوری U16 دارای کمترین مقدار و  U3بیشترین تحمل به شوری بود. نتایج حاصل از آزمون تونل باد نشان داد که آستانه فرسایش بادی در نمونه‌های شاهد منفی در حدود m/s 4/9 و برای نمونه­های MICP (رسوب میکروبی کربنات کلسیم) بسیار بالاتر از سرعت دستگاه تونل­باد (25 متر بر ثانیه) بود. حداکثر میزان مقاومت­فروروی در نمونه تیمار شده با جدایه U3 و سطح یک مولار کلریدکلسیم MPa 5/13 و نمونه­های شاهد منفی و دارای مواد سیمانی به­ترتیب MPa0 و 97/0 بدست آمد. چنین استنباط می‌شود که می‌توان از فرایند MICP و باکتری‌های بومی توانمند در این پدیده برای برای کاهش فرسایش بادی استفاده نمود. که فاکتور اول در هشت سطح (شامل پنج باکتری جداسازی شده (U3، U8، U16، U35، U40)، باسیلوس پاسته­اوری (به­عنوان شاهد مثبت که از مرکز کلکسیون میکروبی ایران تهیه گردید)، تیمار بدون باکتری و بدون عامل سیمانی (شاهد منفی) و تیمار بدون باکتری و دارای عامل سیمانی) و فاکتور دوم در سه سطح شامل غلظت­های مختلف محلول کلرورکلسیم به همراه اوره (1/0، 5/0 و 1 مولار) مورد ارزیابی قرار گرفت.