مسئولیت دولت ها در قبال غیرنظامیان در مخاصمات مسلحانه مبتنی بر حقوق بشردوستانه اسلامی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، حقوق بین الملل عمومی، دانشگاه عدالت.

2 عضو هیأت علمی گروه حقوق بین الملل، دانشگاه عدالت

doi
چکیده

حقوق بشردوستانه اسلامی برای مخاصمات مسلحانه برنامۀ قانونی مفصلی بـر پایـۀ عـدل، رحمـت و رعایـت حقـوق و شـئون انسانیت تنظیم کرده و نگاه ویژه‌ای به افرادی دارد که در جنگ حضور ندارند و عموماً شامل زنان، کودکان، سالخوردگان، بیماران و... می شود. در جهاد اسلامی، افراد غیررزمنده دشمن، تا هنگامی که در فعالیت های جنگی مؤثر نیستند، از مصونیت برخوردارند؛ لیکن رزمنده دشمن تنها به کـسانی صـدق نمی کند کـه سلاح به دست و جزئی از ارتش منظم دشمن اند، بلکه شامل همۀ کسانی می شود کـه به نحوی در پیشبرد جنگ بـه نفع دشمن مؤثر باشند؛ هر چنـد سلاح در دست نداشته باشند. در این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی به این پرسش اصلی که مسئولیت دولت ها در حمایت از غیرنظامیان در مخاصمات مسلحانه در حقوق بشردوستانه اسلامی چیست؟ پرداخته می شود. فرض مقاله بر این است که در حقوق بشردوستانه اسلامی همۀ کسانی که از اعمال خصمانه جنگی خودداری می کننـد، بـه لحاظ اینکه در جنگ مشارکت ندارند، غیررزمنده شمرده می شوند و حقوق آنان محترم است. بنابراین، افرادی که در حقیقت نظامی نیستند، یا دلایلی بر نظامی بودن آنان نباشد، مورد حمایت قرار می گیرند و دولت ها و جنگجویان حق تعرض بـه آنان را ندارند و در قبال آنان مسئولیت دارند.