تأثیرات ناشی از ساختار رسوبی مخروط‌افکنه‌ها بر ویژگی‌های مکانیکی و مهندسی خاک (مخروط‌افکنه‌های چیتگر و کن)

نویسندگان

1 استاد دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی

2 استادیار، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی

3 دانشیار دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی

4 استادیار بخش ژئوتکنیک و زیرساخت، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی

5 دانشجوی دکترای ژئومورفولوژی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

مخروط­ افکنه ­ها یکی از مناسب­ترین مناطق برای ایجاد سکونتگاه ­های شهری هستند بنابراین توسعه پروژه­ های عمرانی بر سطح آنها اجتناب ناپذیر است. مخروط­افکنه­ های کن و چیتگر در جنوب بلندی­های البرز و در شمال غرب تهران قرار گرفته­ اند و در این پژوهش سعی شده تا رسوبات این بخش از تهران با نگاه سیستمی و با توجه به نوع رسوبات و همچنین فرم و فرایندهایی که مختص این محیط است بررسی و ساختارهای رسوبی آن مانند: گردشدگی، نسبت پهنی، ضریب شکل و کرویت در هر دو مخروط مورد مقایسه و تحلیل قرار گیرند و در نهایت در جنبه کاربردی خود همبستگی بین فاکتورهای رسوبی مؤثر بر مقاومت خاک آنالیز و مهمترین فاکتور رسوبی تاثیر­گذار بر مقاومت خاک تعیین گردد. برای مقایسه شکل و اندازه رسوبات، طی بازدیدهای میدانی تعداد 24 نقطه نمونه­برداری از قسمت­های بالایی تا انتهایی هر دو مخروط ­افکنه انتخاب و مختصات آنها با دستگاه GPS ثبت و از هر یک از ترانشه­ ها بصورت لایه به لایه نمونه ­برداری انجام گردید. بر پایه بررسی­ها و نتایج آزمایشگاهی همچنین تحلیل داده­ های فوق توسط نرم افزارهای اکسل، گردیستات و فری هند مشخص گردید که مخروط ­افکنه چیتگر در اندازه دانه­ از الگوی نمایی کاهش به سمت پایین پیروری می­کند درصورتی که در  مخروط­ افکنه کن این الگو تا قسمت میانی روند کاهشی را نشان میدهد ولی در قسمت انتهایی به دلیل تداخل با رسوبات مخروط ­افکنه کرج این نظم بهم می­خورد. مقایسه فرم رسوبات نشان داد که گردشدگی و کرویت دانه­ ها در هر دو مخروط به دلیل طی مسافت طولانی از بالا به پایین روند افزایشی را نشان می­دهد. آنالیز همبستگی بین خصوصیات اندازه و شکل رسوبات با نتایج آزمون نفوذ استاندارد (SPT) ثابت کرد که فاکتور متوسط قطر ذرات و گردشدگی بیشترین همبستگی را در عمق­های مختلف با مقاومت خاک دارند که اولی مثبت و مستقیم و دومی منفی و غیر مستقیم است.