شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر غیبت ذهنی اعضای هیئت‌علمی، مورد مطالعه: دانشگاه پیام نور استان فارس

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم تربیتى و مشاوره، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.30473/ipom.2025.73488.5124
چکیده

غیبت ذهنی، یکی از چالش­‌های مدیریت سرمایه­‌های انسانی است، که می­تواند دانشگاه­‌ها را نیز در فرایند بهره­برداری از سرمایه‌­های انسانی خود با مشکلات جدی مواجه سازد. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت‌­بندی عوامل مؤثر بر غیبت ذهنی اعضای هیئت‌علمی اجرا شد. این پژوهش، مطالع‌ه­ای آمیخته است که در بخش کیفی آن روش تحلیل مضمون و در بخش کمی از روش آر- سوارا استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش را اعضای هیئت‌علمی دانشگاه پیام نور استان فارس تشکیل می­‌دهند که در این بین با استفاده از روش نمونه‌­گیری هدفمند و معیارهای از قبل تعیین شده، 17 نفر جهت مشارکت در پژوهش انتخاب شدند. داده­‌های لازم نیز در بخش کیفی با استفاده از مصاحبه و در بخش کمی با استفاده از پرسشنامه گردآوری شد. جهت ارزیابی اعتبار تحلیل­ها در بخش کیفی نیز روش توافق درون موضوعی استفاده شد. نتایج نشان داد که عوامل مؤثر بر غیبت ذهنی اعضای هیئت‌علمی می­توانند در چهار دسته اصلی یعنی ویژگی­‌های فردی اعضای هیئت‌علمی، ویژگی­‌های سازمانی دانشگاه، ویژگی‌­ها و رفتارهای مدیران دانشگاه و ویژگی­‌های شغلی اعضای هیئت‌علمی دسته­بندی شوند. یافته‌­ها همچنین بیانگر این است که عدم توجه به اعضای هیئت‌علمی به‌عنوان سرمایه انسانی، فقدان امنیت شغلی و نگرانی­‌های مرتبط با از دست دادن شغل، داشتن مشکلات شخصی و خانوادگی و ساختار سازمانی سلسله‌­مراتبی دانشگاه، به ترتیب مهم‌ترین عوامل مؤثر بر غیبت ذهنی اعضای هیئت‌علمی هستند. با توجه به نتایج حاصل، غیبت ذهنی اعضای هیئت‌علمی پدیده­ای چندبعدی است که عوامل متفاوتی در بروز آن دخیل هستند و حل این مسئله نیازمند رویکردی جامع و کل­نگر است.