عوامل زیرساختی مدیریت چالشهای مبارزه با پولشویی در نظام بانکی ایران و برآورد الگوی مبتنی بر رهنمودهای بینالمللی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قائم شهر، قائم شهر، ایران
2 استادیار، گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائم شهر، قائم شهر، ایران
3 دانشیار، گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائم شهر، قائم شهر، ایران
4 استادیار ،گروه اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائم شهر، قائم شهر، ایران
doi
10.22054/ijer.2021.60686.976چکیده
ضرورت ایجاد شرایط پایدار و شفاف اقتصادی باعث شده است که مبارزه با پولشویی به عنوان یک خطمشی جهان شمول توسط همه کشورها در دستور کار مجالس و دولتها قرار گیرد. این موضوع در حال حاضر مساله خاص کشور در نظام پولی و بانکی محسوب میشود. براساس تجارب سایر کشورها بهکارگیری عوامل رویکرد زیرساختی شامل تمام ابعاد موثر در سازوکارهای بینالمللی مبارزه با پولشوئی، نظیر شاخص کمیته بال و توصیههای گروه ویژه اقدام مالی موجب ارتقای جایگاه پولی و بانکی ایران در سطح بینالملل و محدودسازی پولشویی میشود. در این پژوهش، به منظور شناسایی چالشهای این حوزه و دستیابی به الگویی که دربر گیرنده مجموعهای از عوامل زیرساختی در مبارزه با پولشویی باشد از دو بخش کمی و کیفی استفاده شده است؛ در بخش کیفی از معیارهای برخواسته از نظر خبرگان به روش مصاحبه حضوری و کدگذاری چند مرحلهای، تحلیل محتوایی و روش دلفی فازی و در بخش کمی از پرسشنامه و تکنیک تحلیل عاملی و در برازش الگو از شاخص RMSEA استفاده شده است. یافتههای پژوهش حاکی از این است که به کارگیری نظاممند الگوی زیرساختی برمبنای رهنمودهای بینالمللی شامل ابعاد کارکردی، زمینهای و ساختاری موجب بهبود کارایی سیستم مبارزه با پولشویی و مدیریت بهینه چالشهای مبارزه با پولشویی در بانکها میگردد. از میان عوامل سهگانه الگوی پیشنهادی در این پژوهش، بعد ساختاری به لحاظ اولویت در وزن نسبی که مولفههای قانونی، سیاسی، ژئوپولیتیک و ریسک پذیری دارند، اهمیت و لزوم تمرکز بر مولفههای مربوط به آن را در نظام بانکی روشن میکند.
