بازاریابی کتاب های الکترونیکی از دیدگاه ناشران کودک و نوجوان
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
2 دانشیار، علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
3 دانشیار، علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
doi
10.22067/infosci.2025.91204.1229چکیده
مقدمه و اهداف: کتابهای الکترونیکی، یکی از مهمترین ابزارهای دسترسی به اطلاعات برای کودکان و نوجوانان است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی دیدگاههای ناشران کودکونوجوان نسبت به وضعیت کتابهای الکترونیکی کودکونوجوان است.روشها: پژوهش حاضر از نوع پژوهش کاربردی با رویکرد کیفی و با استفاده از روش گراندد تئوری (نظریه داده بنیاد) انجام شده است. با استفاده از روش گراندد تئوری به بررسی تجارب، عقاید و دیدگاههای ناشران و چالشهای موجود در این زمینه پرداخته شد. برای جمعآوری اطلاعات از مصاحبه نیمه ساختاریافته با 9 ناشر کودکونوجوان استفاده شد. دادهها با استفاده از روش تحلیل محتوای هفت مرحلهای کلایزی و تحلیل مضمون مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفتند.یافتهها: یافتههای اصلی این پژوهش به دو بُعد اصلی راهبردهای متمرکز بر عوامل مادی و راهبردهای متمرکز بر عوامل معنوی اشاره دارد. راهبردهای متمرکز بر عوامل مادی شامل مقوله، راهبردهای بازاریابی و فروش و عوامل اقتصادی است. طبق پرسش و پاسخهایی که در محور سؤالات پژوهش صورت گرفت ناشران به راهبردهای بازاریابی متنوعی اشاره کردند که این راهبردها أثیر مثبتی در فروش منابع آنها داشته است و راهبردهای نامبرده هر ناشر تقریباً نزدیک و همسو با ناشران دیگر بود. همچنین در بُعد راهبردهای متمرکز بر عوامل معنوی به دو مقوله چالشهای فرایند انتشار و ملاحظات اخلاقی اشاره دارد.بحث و نتیجهگیری: نتایج حاکی از آن است که با بهکارگیری درست راهبردهای بازاریابی و تبلیغاتی، فرصتهای خوبی برای فروش کتابهای و منابع الکترونیکی ایجاد میشود. براساس مصاحبه با ناشران، انتشارات رسا آوا و دانی بهترتیب بیش از ۱۳۰۰ و بیش از ۱۰۰۰ عنوان کتاب الکترونیکی منتشر کردهاند، که نشاندهنده گام بزرگی در این حوزه است و نسبت به ناشران دیگر، تعداد قابلتوجهی محسوب میشود. پیادهسازی برنامههایی مانند ایجاد کتابخانه دیجیتال، بهکارگیری هوش مصنوعی برای بهبود کیفیت محتوا و تجربه کاربری، و ارتقای کیفیت منابع الکترونیکی (مانند طراحی گرافیکی، تعاملات صوتی و تصویری، و امکانات تعاملی) به حفظ و ارتقای جایگاه ناشران در رقابت کمک میکند. این اقدامات همچنین میتواند منجر به افزایش دسترسی به محتوا، تجربه کاربری بهتر، افزایش فروش، ارتقای کیفیت کتابها و جذب مخاطبان جدید شود.اصالت: این مقاله اطلاعات اصیلی درباره وضعیت نشر کتاب های الکترونیکی کودک و نوجوان در ایران و دیدگاه ناشران آنها به دست می دهد که از نقش آفرینان اصلی این حوزه می باشند.
