تهیه نقشه خطر آتشسوزی جنگل با استفاده از GIS و AHP در بخشی از جنگلهای پاوه
نویسندگان
1 استادیار، گروه جنگلداری، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه کردستان
2 کارشناس ارشد پژوهش، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان
3 دانشآموختة کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه کردستان
4 استادیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور
doi
چکیده
آتشسوزی جنگل چه منشأ طبیعی و چه انسانی داشته باشد، یک خطر اکولوژیکی محسوب میشود که تأثیرات عمیقی بر پوشش گیاهی، کاربری اراضی، تولیدات، اقتصاد محلی و سلامتی دارد. شناسایی عوامل مؤثر در وقوع آتشسوزی و پهنهبندی خطر آن یکی از ابزارهای اساسی بهمنظور دستیابی به راهکارهای کنترل و مقابله با آتشسوزی است. در این تحقیق، تهیه نقشه نواحی دارای خطر آتشسوزی جنگل بر پایه عوامل پوشش گیاهی، فیزیوگرافی، اقلیمی، انسانی و فاصله از جادهها و رودخانهها، در بخشی از حوضه پاوهرود بهوسعت حدود 14880 هکتار انجام شد. ابتدا با انجام عملیات میدانی و استفاده از سامانه موقعیتیاب جهانی (GPS) نقشه مناطق آتشسوزی شده تهیه گردید. سپس با بکارگیری روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) عوامل مؤثر در بروز و انتشار آتشسوزی بهصورت زوجی مقایسه و وزن هر یک از عوامل که مبین میزان تأثیر آنها بود، محاسبه شد. با توجه به مقادیر کمی وزن هر یک از عوامل، نقشه وزنی هر عامل تهیه و سپس اقدام به تهیه نقشه پهنهبندی خطر آتشسوزی با استفاده از لایههای وزنی و ضریب وزنی مربوط به هر یک از عوامل گردید. در نهایت پنج طبقه از دامنه خطر آتشسوزی جنگل از خیلی زیاد تا خیلی کم مشتق شدند. نقشه بدست آمده تطبیق زیادی با مکانهای واقعی آتشگرفته داشت. نتایج نشان داد که 90 درصد از مناطق آتش گرفته در پهنههایی با خطر زیاد قرار دارند.
